Ένα χρόνο μετά τον Data Act: Τα εμπόδια στην πρόσβαση στα δεδομένα των οχημάτων παραμένουν
Ακολουθήστε μας στο Linkedin και συνδεθείτε με άλλους επαγγελματίες του κλάδου
Νέα ευρήματα της μελέτης CARUSO δείχνουν ότι η πρόσβαση βελτιώθηκε, αλλά η αγορά συνδεδεμένων υπηρεσιών κινητικότητας παραμένει μακριά από τον ανταγωνισμό και την καινοτομία. Η Insurance Europe συμμετέχει σε ευρεία συμμαχία που ζητά ισχυρότερη επιβολή και ειδική νομοθεσία.
Ένα χρόνο μετά την έναρξη εφαρμογής του ευρωπαϊκού Data Act, η πρόσβαση στα δεδομένα που παράγουν τα οχήματα παραμένει κατακερματισμένη και συχνά αντιφατική. Αυτό προκύπτει από τα νέα ευρήματα του CARUSO Connected Vehicle Field Test, τα οποία υποδέχθηκε μια ευρεία συμμαχία φορέων που εκπροσωπούν καταναλωτές, τον αυτοκινητιστικό κλάδο και παρόχους υπηρεσιών κινητικότητας. Στη συμμαχία συμμετέχει και η Insurance Europe, η ευρωπαϊκή ένωση ασφαλιστικών και αντασφαλιστικών εταιρειών.
Τι αξιολόγησε η μελέτη
Η μελέτη εξέτασε την εφαρμογή του Data Act σε 28 μεγάλους ομίλους κατασκευαστών οχημάτων και σε 15 περιπτώσεις χρήσης (use cases) στον αυτοκινητιστικό τομέα. Το βασικό της συμπέρασμα είναι ότι, παρότι η πρόσβαση στα δεδομένα έχει βελτιωθεί, λείπουν ακόμη οι προϋποθέσεις για ανταγωνιστικές, κλιμακούμενες και πραγματικά πολυμαρκικές υπηρεσίες.
Σύμφωνα με τους φορείς, ο Data Act έθεσε σημαντικές αρχές και ώθησε ορισμένους κατασκευαστές να ασχοληθούν για πρώτη φορά με το ζήτημα. Ωστόσο, η πρόσβαση παραμένει συχνά εμπορικά ή τεχνικά μη πρακτική σε ολόκληρο το στόλο των οχημάτων. Οι διαφορές στο εύρος, την ποιότητα και την κάλυψη των δεδομένων, σε συνδυασμό με περιοριστικούς εμπορικούς όρους, υπονομεύουν το επιχειρηματικό σκεπτικό για καινοτόμες υπηρεσίες. Η ανάπτυξη υπηρεσιών που λειτουργούν σε πολλαπλές μάρκες οχημάτων χαρακτηρίζεται ανέφικτη υπό τις σημερινές συνθήκες, κάτι που στερεί από καταναλωτές και επιχειρήσεις τα οφέλη της συνδεδεμένης κινητικότητας.
Συμμόρφωση στα χαρτιά, όχι ουσιαστικό άνοιγμα της αγοράς
Η συμμαχία επισημαίνει ότι για πολλούς κατασκευαστές η εφαρμογή του Data Act έχει καταστεί κυρίως άσκηση συμμόρφωσης και όχι πραγματική προσπάθεια για αποτελεσματική πρόσβαση στην αγορά. Οι ανεξάρτητοι πάροχοι υπηρεσιών εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν:
- Περιορισμένα σύνολα δεδομένων
- Περιοριστικούς όρους
- Διαδικασίες χειροκίνητης έγκρισης
- Μηχανισμούς συγκατάθεσης που διαφέρουν από κατασκευαστή σε κατασκευαστή
- Ασυνεπείς τεχνικές λύσεις
Οι προσεγγίσεις αυτές μπορεί να συνάδουν με τις ευρέως διατυπωμένες υποχρεώσεις του Data Act, αλλά είναι ουσιαστικά ασύμβατες με την αυτοματοποιημένη πρόσβαση σε πραγματικό χρόνο που απαιτούν οι σύγχρονες ψηφιακές υπηρεσίες. Όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση, η συμμόρφωση με τη γενική νομοθεσία δεν δημιουργεί αυτόματα ανταγωνιστική αγορά. Πολλοί κατασκευαστές προσφέρουν πλέον πρόσβαση βάσει του Data Act, όμως η ανάπτυξη κλιμακούμενων πολυμαρκικών υπηρεσιών παραμένει εκτός εμβέλειας. Η πρόκληση για την Ευρώπη, τονίζουν, δεν είναι μόνο η καθιέρωση δικαιωμάτων πρόσβασης, αλλά η διασφάλιση ότι τα δικαιώματα αυτά αποδίδουν πραγματικό ανταγωνισμό και καινοτομία.
Τα νούμερα της μελέτης
Από τους 28 κατασκευαστές που αξιολογήθηκαν:
- 9 (32%) δεν έχουν εφαρμόσει καθόλου ή σχεδόν καθόλου τον Data Act
- 18 (64%) δεν διαθέτουν επαρκές μοντέλο τιμολόγησης για τρίτους
- 18 (64%) δεν διαθέτουν επαρκή μηχανισμό παροχής δεδομένων
- 19 (68%) δεν διαθέτουν επαρκή λύση API
- 16 (57%) δεν επιτρέπουν καμία από τις περιπτώσεις χρήσης που εξετάστηκαν
Οι πιο εφικτές περιπτώσεις χρήσης υποστηρίζονται το πολύ από 9 κατασκευαστές (32%), και οι ίδιοι αυτοί 9 κατασκευαστές καθορίζουν την τεχνική σκοπιμότητα σχεδόν όλων των περιπτώσεων χρήσης. Η μελέτη δεν αξιολογεί την εμπορική βιωσιμότητα, ούτε την επίδραση των τελών που επιβάλλονται. Συνεπώς, η πραγματική εικόνα ενδέχεται να είναι ακόμη πιο δύσκολη για τους τρίτους παρόχους.
Ο ρόλος της επιβολής
Η έκθεση αναδεικνύει και τη σημασία της αυστηρής επιβολής. Οι κατασκευαστές αντιδρούν ταχύτερα όταν οι εθνικές αρχές διερευνούν ενεργά τις καταγγελίες και εφαρμόζουν τους διαθέσιμους μηχανισμούς επιβολής. Χωρίς συνεπή, εναρμονισμένη και προορατική επιβολή σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα δικαιώματα που θεσπίζει ο Data Act κινδυνεύουν να παραμείνουν σε μεγάλο βαθμό θεωρητικά για σημαντικό μέρος του ευρωπαϊκού στόλου οχημάτων.
Τι ζητά η συμμαχία
Η συμμαχία καλεί τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη:
- Να επιβάλλουν σταθερά και αποφασιστικά τον Data Act σε όλα τα κράτη μέλη
- Να εκδώσουν σαφείς κατευθυντήριες γραμμές για δίκαιη, εύλογη και βάσει κόστους αποζημίωση
- Να αξιοποιήσουν τις επικείμενες νομοθετικές αναθεωρήσεις για να ενισχύσουν και όχι να αποδυναμώσουν την αποτελεσματικότητα του Data Act
- Να θεσπίσουν ειδική νομοθεσία για την αυτοκινητοβιομηχανία, με κοινούς όρους πρόσβασης, απαιτήσεις διαλειτουργικότητας, ένα αρχικό σύνολο κοινών τεχνικών προτύπων και προτύπων παροχής δεδομένων, καθώς και δικλίδες ασφαλείας απέναντι σε διακριτική συμπεριφορά
- Να διασφαλίσουν αποτελεσματική πρόσβαση όχι μόνο στα δεδομένα που παράγονται από τα οχήματα, αλλά και στις λειτουργίες και τους πόρους εντός του οχήματος που απαιτούνται για την ανάπτυξη, την κλιμάκωση και την παροχή καινοτόμων ψηφιακών υπηρεσιών κινητικότητας
Το μήνυμα της συμμαχίας είναι σαφές: ο Data Act υπήρξε ένα σημαντικό πρώτο βήμα και έφερε το θέμα της πρόσβασης στα δεδομένα των οχημάτων στην ατζέντα, όμως η οριζόντια νομοθεσία από μόνη της δεν αρκεί. Χωρίς ισχυρότερη επιβολή και ειδική αυτοκινητιστική νομοθεσία, η Ευρώπη κινδυνεύει να μην εκπληρώσει τη φιλοδοξία της για καινοτομία, επιλογές για τους καταναλωτές και δίκαιο ανταγωνισμό στο οικοσύστημα της συνδεδεμένης κινητικότητας.
Η συμμαχία
Την κοινή ανακοίνωση υποστηρίζουν οι ADPA (εκδότες τεχνικών πληροφοριών), AIRC (επισκευαστές αμαξωμάτων), AME (αντιπρόσωποι και επισκευαστές), CLEPA (κατασκευαστές ανταλλακτικών), EGEA (προμηθευτές εργαλείων), FIA Region I (οδηγοί και λέσχες κινητικότητας), FIGIEFA (διανομείς ανταλλακτικών), Insurance Europe (ασφαλιστικές και αντασφαλιστικές εταιρείες), Leaseurope (εταιρείες leasing και ενοικίασης) και Tyres Europe (κατασκευαστές ελαστικών).
Γιατί ενδιαφέρει την ασφαλιστική αγορά
Τα δεδομένα των οχημάτων αποτελούν πρώτη ύλη για πολλές ασφαλιστικές εφαρμογές, από την αξιολόγηση κινδύνου και τα προϊόντα που βασίζονται στη χρήση, μέχρι τη διαχείριση αποζημιώσεων. Η συμμετοχή της Insurance Europe στη συμμαχία δείχνει ότι ο ασφαλιστικός κλάδος παρακολουθεί στενά το ζήτημα. Για την Κύπρο, όπου το ασφάλιστρο αυτοκινήτου αποτελεί βασικό κομμάτι της αγοράς, η εξέλιξη του πλαισίου πρόσβασης στα δεδομένα των οχημάτων θα αξίζει συνεχή παρακολούθηση τα επόμενα χρόνια.
Η πλήρης ανακοίνωση και η μελέτη CARUSO είναι διαθέσιμες στις ιστοσελίδες της Insurance Europe και του CARUSO Dataplace.
