Η παγκόσμια αγορά ασφάλισης εμπορικών πιστώσεων συνεχίζει να ενισχύει τον ρόλο της στην προστασία των επιχειρήσεων και στη διευκόλυνση των διεθνών συναλλαγών, σε μια περίοδο αυξημένης οικονομικής αβεβαιότητας και ανησυχιών για την εξέλιξη των επιχειρηματικών αφερεγγυοτήτων.
Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της Διεθνούς Ένωσης Ασφαλιστών Πιστώσεων και Εγγυήσεων (International Credit Insurance & Surety Association – ICISA), η συνολική αξία των εμπορικών συναλλαγών που προστατεύθηκαν μέσω ασφάλισης πιστώσεων ανήλθε το 2025 σε 9,58 τρισ. ευρώ, έναντι 9,25 τρισ. ευρώ το 2024.
Πρόκειται για αύξηση περίπου 3,6%, η οποία αναδεικνύει τη διαρκώς μεγαλύτερη αξία της ασφαλιστικής προστασίας έναντι του κινδύνου μη πληρωμής, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι εμπορικές αναταράξεις και οι πιέσεις στη ρευστότητα των επιχειρήσεων δημιουργούν πρόσθετες προκλήσεις.
Ωστόσο, παρά την αύξηση της συνολικής αξίας των ασφαλισμένων συναλλαγών, το ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου που καλύπτεται από ασφάλιση πιστώσεων υποχώρησε από το 15% το 2024 στο 14% το 2025.
Γιατί μειώθηκε το ποσοστό ασφαλισμένου εμπορίου;
Η υποχώρηση του ποσοστού κάλυψης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι περιορίστηκε η ζήτηση για ασφάλιση πιστώσεων.
Όπως εξηγεί η ICISA, η συγκεκριμένη μεταβολή σχετίζεται κυρίως με δύο παράγοντες: την ταχύτερη ανάπτυξη του παγκόσμιου εμπορίου σε σχέση με το παγκόσμιο ΑΕΠ και τις συναλλαγματικές διακυμάνσεις.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (WTO), το παγκόσμιο εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών αυξήθηκε σχεδόν κατά 5% το 2025, όταν η ανάπτυξη του παγκόσμιου ΑΕΠ διαμορφώθηκε λίγο κάτω από το 3%.
Παράλληλα, η αποδυνάμωση του αμερικανικού δολαρίου έναντι του ευρώ επηρέασε τις σχετικές αποτιμήσεις. Η ICISA επισημαίνει ότι, εάν οι υπολογισμοί πραγματοποιούνταν σε σταθερές συναλλαγματικές ισοτιμίες δολαρίου σε σχέση με το 2024, το εκτιμώμενο ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου που προστατεύεται από την ασφάλιση πιστώσεων θα παρουσίαζε μικρή αύξηση, κατά τέσσερις μονάδες βάσης.
Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν ότι η ασφάλιση πιστώσεων εξακολουθεί να αναπτύσσεται σε απόλυτα μεγέθη, χωρίς ωστόσο να καλύπτει ακόμη το μεγαλύτερο μέρος των εμπορικών συναλλαγών διεθνώς.
Η αύξηση των επιχειρηματικών κινδύνων ενισχύει τη ζήτηση
Η ανάπτυξη της συγκεκριμένης ασφαλιστικής αγοράς πραγματοποιείται σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό οικονομικό περιβάλλον.
Οι επιχειρήσεις καλούνται να διαχειριστούν αυξημένη αβεβαιότητα σχετικά με τη χρηματοοικονομική κατάσταση των πελατών τους, τις καθυστερήσεις πληρωμών και τις ενδεχόμενες αδυναμίες εξόφλησης εμπορικών υποχρεώσεων.
Η ασφάλιση εμπορικών πιστώσεων (Trade Credit Insurance) προσφέρει προστασία έναντι του κινδύνου μη είσπραξης απαιτήσεων από πωλήσεις αγαθών ή υπηρεσιών επί πιστώσει, συνήθως εξαιτίας της αφερεγγυότητας ενός αγοραστή ή της παρατεταμένης καθυστέρησης πληρωμής.
Πέρα όμως από την καταβολή αποζημίωσης σε περίπτωση ασφαλισμένης ζημιάς, η συγκεκριμένη κάλυψη αποτελεί σημαντικό εργαλείο διαχείρισης του εμπορικού κινδύνου.
Οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις αξιολογούν τη φερεγγυότητα των αγοραστών, παρακολουθούν την οικονομική τους κατάσταση και παρέχουν πληροφορίες που διευκολύνουν τις ασφαλισμένες εταιρείες να αποφασίζουν με ποιους συνεργάτες μπορούν να πραγματοποιούν συναλλαγές και μέχρι ποιο ύψος.
Η λειτουργία αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία στις εξαγωγικές δραστηριότητες, όπου μια επιχείρηση ενδέχεται να διαθέτει περιορισμένη γνώση για την οικονομική κατάσταση ενός πελάτη σε μια ξένη αγορά.
Σημαντικός ο ρόλος της ασφάλισης πιστώσεων στη χρηματοδότηση
Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα της ασφάλισης πιστώσεων είναι η δυνατότητα διευκόλυνσης της πρόσβασης των επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση.
Όταν οι εμπορικές απαιτήσεις μιας επιχείρησης διαθέτουν ασφαλιστική προστασία έναντι του κινδύνου μη πληρωμής, μπορούν να αξιολογούνται ευνοϊκότερα από τις τράπεζες και τους χρηματοδοτικούς οργανισμούς.
Με τον τρόπο αυτό, η ασφαλιστική κάλυψη μπορεί να επηρεάσει θετικά τόσο τους όρους χρηματοδότησης όσο και το ύψος της διαθέσιμης ρευστότητας.
Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες συχνά εξαρτώνται από την έγκαιρη εξόφληση των τιμολογίων τους, η δυνατότητα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η προστασία των εμπορικών απαιτήσεων μπορεί επίσης να υποστηρίξει την ανάπτυξη νέων συνεργασιών, την επέκταση σε αγορές του εξωτερικού και την παροχή ανταγωνιστικότερων όρων πίστωσης προς τους πελάτες.
Επομένως, η ασφάλιση πιστώσεων δεν περιορίζεται σε έναν παραδοσιακό μηχανισμό μεταφοράς κινδύνου, αλλά αποτελεί και εργαλείο χρηματοοικονομικής διαχείρισης και επιχειρηματικής ανάπτυξης.
Το 70% της κάλυψης προέρχεται από την ιδιωτική ασφαλιστική αγορά
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατανομή της ασφαλιστικής προστασίας μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου τομέα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ICISA, περίπου το 70% της συνολικής κάλυψης κατά το 2025 παρασχέθηκε από την ιδιωτική ασφαλιστική αγορά.
Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει τον σημαντικό ρόλο των ιδιωτικών ασφαλιστικών και αντασφαλιστικών επιχειρήσεων στη λειτουργία του διεθνούς εμπορίου.
Παράλληλα, τα μέλη της ICISA, στα οποία περιλαμβάνονται κορυφαίοι ασφαλιστικοί οργανισμοί και εξειδικευμένες επιχειρήσεις του κλάδου, αντιπροσωπεύουν περίπου το 80% του παγκόσμιου όγκου ασφαλίστρων της συγκεκριμένης αγοράς.
Μόνο οι εταιρείες-μέλη της Ένωσης είχαν το 2025 ασφαλισμένη έκθεση άνω των 3,5 τρισ. ευρώ σε εμπορικές απαιτήσεις, ενώ παρείχαν επιπλέον εγγυητικές καλύψεις δισεκατομμυρίων ευρώ σε τομείς όπως οι κατασκευές, η παραγωγή ενέργειας και άλλες σημαντικές οικονομικές δραστηριότητες.
Προβληματισμός για τις αφερεγγυότητες το 2026
Παρά την αυξανόμενη ζήτηση, η ασφαλιστική αγορά παρακολουθεί με επιφυλακτικότητα τις εξελίξεις στο επιχειρηματικό περιβάλλον.
Στην τελευταία έρευνα επιχειρηματικού κλίματος της ICISA για το τρίτο τρίμηνο του 2026, τα μέλη της Ένωσης καταγράφουν συνεχιζόμενη αύξηση της ζήτησης τόσο για ασφαλίσεις εμπορικών πιστώσεων όσο και για εγγυητικές ασφαλίσεις.
Την ίδια στιγμή, ωστόσο, διατηρούν επιφυλακτικές εκτιμήσεις για την εξέλιξη των ασφαλιστικών αποζημιώσεων και των επιχειρηματικών αφερεγγυοτήτων.
Μεταξύ των σημαντικότερων παραγόντων ανησυχίας περιλαμβάνονται οι άμεσες και έμμεσες οικονομικές συνέπειες των γεωπολιτικών συγκρούσεων, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν την οικονομική δραστηριότητα, τις εμπορικές ροές και τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους.
Η αυξανόμενη πολυπλοκότητα των εμπορικών συναλλαγών καθιστά παράλληλα ακόμη πιο σημαντική τη συστηματική αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των αγοραστών και την προσαρμογή των ασφαλιστικών ορίων στις πραγματικές συνθήκες κινδύνου.
Τα δεδομένα της ICISA αποτυπώνουν μια ασφαλιστική αγορά με σημαντικά περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης. Παρότι η αξία των ασφαλισμένων συναλλαγών πλησιάζει πλέον τα 10 τρισ. ευρώ, το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου εξακολουθεί να πραγματοποιείται χωρίς την προστασία που προσφέρει η ασφάλιση εμπορικών πιστώσεων.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η οικονομική σταθερότητα των εμπορικών συνεργατών δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη, η συγκεκριμένη ασφαλιστική κάλυψη αποκτά αυξανόμενη στρατηγική σημασία τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους ασφαλιστές και τους εξειδικευμένους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές.
