Ασφάλιση για freelancers: Τι χρειάζεται ένας άνθρωπος που δουλεύει μόνος του;

Ακολουθήστε μας στο Linkedin και συνδεθείτε με άλλους επαγγελματίες του κλάδου

Η εργασία ως freelancer ή αυτοεργοδοτούμενος προσφέρει ευελιξία και ανεξαρτησία, σημαίνει όμως ταυτόχρονα ότι ένα μεγάλο μέρος της ευθύνης που σε μια παραδοσιακή σχέση εργασίας αναλαμβάνει ο εργοδότης περνά στον ίδιο τον επαγγελματία.

Ένας freelancer δεν χρειάζεται μόνο να βρει πελάτες, να παραδώσει τη δουλειά του και να πληρώσει τους φόρους και τις εισφορές του. Χρειάζεται επίσης να σκεφτεί τι θα συμβεί αν ένας πελάτης ζητήσει αποζημίωση, αν κλαπεί ή καταστραφεί ο επαγγελματικός του εξοπλισμός, αν μια κυβερνοεπίθεση διακόψει τη δουλειά του ή ακόμη και αν ο ίδιος δεν μπορεί προσωρινά να εργαστεί.

Στην Κύπρο, οι αυτοτελώς εργαζόμενοι υπάγονται υποχρεωτικά στο Σχέδιο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Οι εισφορές των αυτοτελώς εργαζομένων ανέρχονται σήμερα στο 16,6% των ασφαλιστέων αποδοχών τους, ενώ το κράτος συνεισφέρει επιπλέον 5,2%. Οι εισφορές καταβάλλονται ανά τρίμηνο και, υπό προϋποθέσεις, ο αυτοτελώς εργαζόμενος μπορεί να ζητήσει να καταβάλλει εισφορές με βάση το πραγματικό του εισόδημα αντί των τεκμαρτών/εκτιμώμενων αποδοχών.

Παράλληλα, οι αυτοεργοδοτούμενοι καταβάλλουν εισφορά 4% στο ΓεΣΥ επί των σχετικών κερδών, με το ανώτατο ετήσιο ποσό εισοδήματος που υπόκειται σε εισφορά ΓεΣΥ να ανέρχεται στις €180.000.

Αυτά αποτελούν τη βασική κοινωνική προστασία. Δεν αντικαθιστούν όμως την ιδιωτική ασφαλιστική κάλυψη που μπορεί να χρειάζεται ένας freelancer ανάλογα με το επάγγελμα και τους κινδύνους που αναλαμβάνει.

1. Επαγγελματική Ευθύνη: όταν η δουλειά σου προκαλεί οικονομική ζημιά

Για πολλούς freelancers, ένας από τους σημαντικότερους κινδύνους δεν βρίσκεται στο γραφείο ή στον εξοπλισμό τους, αλλά στην ίδια την υπηρεσία που παρέχουν.

Ένας γραφίστας μπορεί να παραδώσει ένα έργο με σοβαρό λάθος. Ένας σύμβουλος μπορεί να δώσει μια λανθασμένη επαγγελματική συμβουλή. Ένας λογιστής ή άλλος επαγγελματίας μπορεί να κάνει ένα σφάλμα ή παράλειψη που έχει οικονομικές συνέπειες για τον πελάτη.

Η ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης (Professional Indemnity) μπορεί, ανάλογα με τους όρους του ασφαλιστηρίου, να προστατεύσει τον επαγγελματία από απαιτήσεις που προκύπτουν από αμέλεια, λάθη ή παραλείψεις κατά την παροχή των επαγγελματικών του υπηρεσιών.

Δεν είναι όμως μια κάλυψη που είναι υποχρεωτική για κάθε freelancer ανεξαιρέτως. Η ανάγκη και τυχόν υποχρέωση ασφάλισης εξαρτώνται από το επάγγελμα, το θεσμικό πλαίσιο που το διέπει και τους όρους με τους οποίους συνεργάζεται ο επαγγελματίας με τους πελάτες του.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα ρυθμιζόμενα επαγγέλματα, όπου μπορεί να ισχύουν ειδικές απαιτήσεις. Η Κυπριακή Δημοκρατία διατηρεί επίσημο κατάλογο ρυθμιζόμενων επαγγελμάτων και των αρμόδιων αρχών.

2. Αστική Ευθύνη: αν προκαλέσεις ζημιά σε τρίτο

Η επαγγελματική ευθύνη δεν είναι το ίδιο πράγμα με τη γενική αστική ευθύνη.

Ας υποθέσουμε ότι ένας freelancer συναντά έναν πελάτη σε επαγγελματικό χώρο και, κατά τη διάρκεια της συνάντησης, προκαλεί κατά λάθος ζημιά σε περιουσία του πελάτη ή τραυματισμό κάποιου τρίτου.

Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να εξεταστεί η ασφάλιση αστικής ευθύνης έναντι τρίτων (Public Liability), η οποία μπορεί να καλύπτει, ανάλογα με τους όρους του συμβολαίου, απαιτήσεις για σωματική βλάβη ή υλική ζημιά που προκλήθηκε σε τρίτους από τη δραστηριότητα του επαγγελματία.

Για έναν freelancer που εργάζεται αποκλειστικά από το σπίτι και παρέχει ψηφιακές υπηρεσίες, ο κίνδυνος μπορεί να είναι διαφορετικός από εκείνον ενός φωτογράφου, τεχνικού, εκπαιδευτή ή επαγγελματία που επισκέπτεται πελάτες και εργάζεται σε διαφορετικούς χώρους.

Γι’ αυτό και η ασφαλιστική κάλυψη δεν πρέπει να επιλέγεται με βάση μόνο το επάγγελμα που αναγράφεται στην εγγραφή του αυτοεργοδοτούμενου, αλλά με βάση το τι κάνει πραγματικά.

3. Εξοπλισμός: ο υπολογιστής μπορεί να είναι η «επιχείρησή» σου

Για αρκετούς freelancers, ειδικά όσους εργάζονται στον χώρο της τεχνολογίας, του design, της φωτογραφίας, του video ή του digital marketing, ο επαγγελματικός εξοπλισμός αποτελεί βασικό περιουσιακό στοιχείο.

Ένας υπολογιστής, κάμερα, φακοί, κινητά τηλέφωνα, επαγγελματικό software και άλλος εξοπλισμός μπορεί να αντιπροσωπεύουν σημαντικό μέρος της επένδυσης ενός αυτοεργοδοτούμενου.

Ανάλογα με το ασφαλιστήριο, μπορεί να εξεταστεί κάλυψη για κινδύνους όπως κλοπή, φωτιά ή άλλες ζημιές. Σε ορισμένες περιπτώσεις έχει σημασία και το πού χρησιμοποιείται ο εξοπλισμός – για παράδειγμα, αν μεταφέρεται συχνά εκτός του επαγγελματικού χώρου.

Ένας freelancer, επομένως, δεν θα πρέπει να θεωρεί δεδομένο ότι ο επαγγελματικός του εξοπλισμός καλύπτεται από ένα απλό ασφαλιστήριο κατοικίας.

4. Cyber Insurance: ιδιαίτερα σημαντική για τους digital freelancers

Όσο μεγαλύτερο μέρος της εργασίας ενός freelancer πραγματοποιείται online, τόσο περισσότερο αυξάνεται η έκθεσή του σε ψηφιακούς κινδύνους.

Ένα phishing email, η παραβίαση ενός λογαριασμού, η κλοπή δεδομένων πελατών ή μια επίθεση ransomware μπορεί να προκαλέσει οικονομική ζημιά ακόμη και σε μια επιχείρηση ενός ατόμου.

Για έναν freelancer που διαχειρίζεται προσωπικά δεδομένα πελατών, αρχεία, websites, social media accounts ή ηλεκτρονικές πληρωμές, η ασφάλιση κυβερνοκινδύνων (Cyber Insurance) μπορεί να αποτελέσει ένα επιπλέον επίπεδο προστασίας.

Η κάλυψη διαφέρει σημαντικά ανά ασφαλιστήριο και μπορεί να αφορά, μεταξύ άλλων, έξοδα αντιμετώπισης ενός περιστατικού, αποκατάσταση δεδομένων, νομικά έξοδα ή απαιτήσεις τρίτων, όπου αυτά προβλέπονται από το συμβόλαιο.

Δεν σημαίνει ότι κάθε freelancer χρειάζεται απαραίτητα Cyber Insurance. Όσο όμως αυξάνεται η εξάρτηση από ψηφιακά συστήματα και δεδομένα, τόσο περισσότερο αξίζει να αξιολογηθεί ο συγκεκριμένος κίνδυνος.

5. Και αν ο ίδιος ο freelancer δεν μπορεί να εργαστεί;

Υπάρχει ένας κίνδυνος που συχνά παραβλέπεται: τι συμβαίνει όταν ο ίδιος ο επαγγελματίας δεν μπορεί να δουλέψει;

Για έναν μισθωτό, μια περίοδος ασθένειας ή ανικανότητας προς εργασία μπορεί να αντιμετωπίζεται μέσα από το σύστημα κοινωνικής προστασίας και τις παροχές που συνδέονται με την εργασία του.

Για έναν αυτοεργοδοτούμενο, όμως, η απουσία του μπορεί να σημαίνει ταυτόχρονα απώλεια εισοδήματος και συνέχιση επαγγελματικών εξόδων.

Οι αυτοτελώς εργαζόμενοι στην Κύπρο εντάσσονται στο Σχέδιο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, το οποίο περιλαμβάνει μεταξύ άλλων παροχές για ασθένεια, μητρότητα, ανικανότητα και γήρας, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Παράλληλα, ανάλογα με τις ανάγκες και την οικονομική κατάσταση του κάθε επαγγελματία, μπορούν να εξεταστούν ιδιωτικές λύσεις όπως ασφάλιση προσωπικού ατυχήματος, κάλυψη εισοδήματος λόγω ανικανότητας ή ιδιωτική ασφάλιση υγείας.

Το σημαντικό είναι να μην αντιμετωπίζεται η ασφάλιση μόνο ως προστασία της επιχείρησης. Ο ίδιος ο freelancer είναι συχνά το σημαντικότερο περιουσιακό στοιχείο της επιχείρησής του.

6. Αν ο freelancer έχει εργαζόμενους, αλλάζει το τοπίο

Το γεγονός ότι κάποιος ξεκίνησε ως freelancer δεν σημαίνει ότι θα παραμείνει για πάντα μόνος του.

Αν αρχίσει να απασχολεί εργαζόμενους, τότε προκύπτουν επιπλέον υποχρεώσεις.

Στην Κύπρο, ο ιδιώτης εργοδότης υποχρεούται, σύμφωνα με τον περί Υποχρεωτικής Ασφάλισης της Ευθύνης των Εργοδοτών Νόμο του 1989, να ασφαλίζει και να διατηρεί ασφάλιση έναντι ευθύνης για ατύχημα ή επαγγελματική ασθένεια που υφίστανται οι εργαζόμενοί του, με τις προβλεπόμενες από τη νομοθεσία εξαιρέσεις.

Άρα, ένας αυτοεργοδοτούμενος που εργάζεται αποκλειστικά μόνος του δεν πρέπει να συγχέει την προσωπική του ασφαλιστική προστασία με την Ασφάλιση Ευθύνης Εργοδότη, η οποία αφορά την περίπτωση που υπάρχει εργοδότηση προσωπικού.

7. Δεν χρειάζονται όλοι οι freelancers τα ίδια ασφαλιστήρια

Ένας social media manager που εργάζεται από το σπίτι, ένας φωτογράφος γάμων, ένας ηλεκτρολόγος, ένας σύμβουλος επιχειρήσεων και ένας αρχιτέκτονας μπορεί να είναι όλοι αυτοεργοδοτούμενοι, αλλά οι ασφαλιστικοί τους κίνδυνοι είναι εντελώς διαφορετικοί.

Για παράδειγμα:

Digital freelancer

• Επαγγελματική ευθύνη
• Cyber Insurance
• Κάλυψη επαγγελματικού εξοπλισμού
• Προσωπική κάλυψη εισοδήματος/ανικανότητας, ανάλογα με τις ανάγκες

Φωτογράφος / videographer

• Επαγγελματική ευθύνη
• Εξοπλισμός
• Αστική ευθύνη
• Κάλυψη κατά τη μεταφορά ή χρήση εξοπλισμού, όπου προσφέρεται

Σύμβουλος / επαγγελματίας παροχής υπηρεσιών

• Επαγγελματική ευθύνη
• Cyber Insurance, ιδιαίτερα όταν διαχειρίζεται δεδομένα πελατών
• Προσωπική προστασία εισοδήματος

Τεχνικός ή επαγγελματίας που εργάζεται σε χώρους πελατών

• Αστική ευθύνη
• Επαγγελματική ευθύνη, όπου σχετίζεται με την υπηρεσία
• Κάλυψη εργαλείων και εξοπλισμού
• Ασφάλιση εργοδότη, εφόσον απασχολεί προσωπικό

8. Τι πρέπει να ρωτήσει ένας freelancer πριν αγοράσει ασφαλιστήριο;

Πριν από την επιλογή μιας ασφαλιστικής κάλυψης, ο αυτοεργοδοτούμενος καλό είναι να μην σταθεί μόνο στην τιμή.

Μερικές βασικές ερωτήσεις είναι:

• Τι ακριβώς καλύπτει το ασφαλιστήριο;
• Ποιες είναι οι βασικές εξαιρέσεις;
• Ποιο είναι το όριο ευθύνης;
• Υπάρχει απαλλαγή και πόση;
• Καλύπτονται εργασίες που πραγματοποιούνται εκτός Κύπρου;
• Καλύπτονται οι υπεργολάβοι ή συνεργάτες μου;
• Καλύπτεται ο εξοπλισμός όταν βρίσκεται εκτός του επαγγελματικού χώρου;
• Τι συμβαίνει σε περίπτωση απαίτησης από πελάτη;
• Ποιες είναι οι υποχρεώσεις μου σε περίπτωση ζημιάς ή περιστατικού;
• Υπάρχουν ειδικοί όροι λόγω του συγκεκριμένου επαγγέλματός μου;

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ακριβής περιγραφή της επαγγελματικής δραστηριότητας. Η ασφαλιστική κάλυψη πρέπει να ανταποκρίνεται στις πραγματικές εργασίες που πραγματοποιεί ο επαγγελματίας.

Η ασφάλιση του freelancer δεν είναι «ένα ακόμη έξοδο»

Για έναν freelancer, η ασφάλιση μπορεί εύκολα να αντιμετωπιστεί ως ένα ακόμη λειτουργικό κόστος.

Στην πραγματικότητα, όμως, μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός προστασίας της ίδιας της επαγγελματικής του δραστηριότητας.

Οι Κοινωνικές Ασφαλίσεις και το ΓεΣΥ αποτελούν μέρος του υποχρεωτικού πλαισίου κοινωνικής προστασίας για τους αυτοτελώς εργαζόμενους στην Κύπρο. Η ιδιωτική ασφάλιση, από την άλλη, έρχεται να αντιμετωπίσει διαφορετικούς κινδύνους και να συμπληρώσει – όπου χρειάζεται – αυτή την προστασία.

Το βασικό ερώτημα, επομένως, δεν είναι «ποια ασφάλεια πρέπει να αγοράσει κάθε freelancer;». Είναι «ποιοι είναι οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι για τη δική μου δουλειά και τι θα κόστιζε αν έπρεπε να τους αντιμετωπίσω μόνος μου;»

Από εκεί ξεκινά μια πιο ουσιαστική συζήτηση για την ασφαλιστική προστασία ενός αυτοεργοδοτούμενου.

Σημείωση: Οι ασφαλιστικές καλύψεις, οι όροι, οι εξαιρέσεις και τα όρια διαφέρουν ανά ασφαλιστική εταιρεία και ασφαλιστήριο. Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί εξατομικευμένη ασφαλιστική ή φορολογική συμβουλή.