EIOPA: Ένας στους τέσσερις ασφαλισμένους αμφισβητεί το value for money των επενδυτικών ασφαλίσεων
Ακολουθήστε μας στο Linkedin και συνδεθείτε με άλλους επαγγελματίες του κλάδου
Ένα ιδιαίτερα σημαντικό μήνυμα για την αγορά των ασφαλιστικών επενδυτικών προϊόντων στέλνει η EIOPA, καθώς τα ζητήματα του value for money παραμένουν ψηλά στην ευρωπαϊκή εποπτική ατζέντα.
Σύμφωνα με όσα καταγράφονται στην Ετήσια Έκθεση 2025 της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων, παρότι η πλειονότητα των καταναλωτών θεωρεί ότι τα προϊόντα που έχει αγοράσει προσφέρουν ικανοποιητική αξία, ένας στους τέσσερις αξιολογεί τα ασφαλιστικά επενδυτικά προϊόντα – Insurance-Based Investment Products (IBIPs) – ως προϊόντα χαμηλής αξίας σε σχέση με αυτό που πληρώνει.
Η παρατήρηση αφορά ιδιαίτερα ορισμένες κατηγορίες unit-linked και υβριδικών ασφαλιστικών προϊόντων, οι οποίες βρίσκονται ήδη στο επίκεντρο της εποπτικής δραστηριότητας της EIOPA.
Θετικές αποδόσεις, αλλά τα κόστη περιορίζουν το αποτέλεσμα
Το ζήτημα δεν είναι ότι τα επενδυτικά ασφαλιστικά προϊόντα δεν παράγουν αποδόσεις.
Η EIOPA αναφέρει ότι το Costs and Past Performance Report 2025, το οποίο εξετάζει την περίοδο 2019-2023 ως προς τις επιδόσεις και το 2023 ως προς τα κόστη, έδειξε ότι τα IBIPs εμφάνισαν θετικές καθαρές αποδόσεις το 2023, παρά τις πληθωριστικές πιέσεις.
Ωστόσο, η εικόνα γίνεται περισσότερο σύνθετη όταν συνυπολογιστεί το κόστος. Σύμφωνα με την Αρχή, τα υψηλά κόστη περιόρισαν την αξία των προϊόντων για τους καταναλωτές, ενώ οι αποδόσεις δεν κατάφεραν να συμβαδίσουν με τον πληθωρισμό.
Πρόκειται για μία κρίσιμη διάκριση. Το ενδιαφέρον των εποπτικών αρχών μετατοπίζεται σταδιακά από το ερώτημα εάν ένα προϊόν παρουσιάζει απλώς θετική απόδοση στο κατά πόσο η τελική σχέση μεταξύ απόδοσης, κόστους, κινδύνου και παρεχόμενων ασφαλιστικών ωφελειών είναι επαρκής για τον πελάτη.
Τα unit-linked στο επίκεντρο του Value for Money
Η EIOPA έχει ήδη αναπτύξει μεθοδολογία για τη δημιουργία value-for-money benchmarks ειδικά για unit-linked και hybrid προϊόντα.
Κατά τη διάρκεια του 2025 προχώρησε ένα βήμα περισσότερο, αναπτύσσοντας τα πρώτα εποπτικά benchmarks με στόχο να βοηθήσει τις εθνικές εποπτικές αρχές να εντοπίζουν προϊόντα στα οποία μπορεί να υπάρχουν αυξημένοι κίνδυνοι για τους καταναλωτές.
Η κατεύθυνση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τις ασφαλιστικές εταιρείες και τα δίκτυα διανομής, καθώς το Value for Money δεν αντιμετωπίζεται πλέον απλώς ως εμπορικό χαρακτηριστικό ενός προϊόντος, αλλά ως παράμετρος εποπτικού ενδιαφέροντος.
Τα νέα εργαλεία επιτρέπουν στις εποπτικές αρχές να ακολουθούν μία περισσότερο data-driven και risk-based προσέγγιση και να εντοπίζουν προϊόντα των οποίων τα χαρακτηριστικά ενδέχεται να αποκλίνουν σημαντικά από τα αντίστοιχα προϊόντα της αγοράς.
Η ίδια η EIOPA τονίζει ότι τα benchmarks χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη της εποπτείας και τον εντοπισμό αυξημένων κινδύνων για τους καταναλωτές, με έμφαση στον σχεδιασμό προϊόντων που τοποθετούν το συμφέρον του πελάτη στο επίκεντρο.
Τι έδειξε το πρώτο πανευρωπαϊκό «mystery shopping»
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και ένα δεύτερο στοιχείο της έκθεσης.
Το 2025 δημοσιεύθηκαν τα αποτελέσματα της πρώτης συντονισμένης άσκησης mystery shopping της EIOPA σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία εξέτασε τη διαδικασία πώλησης ασφαλιστικών επενδυτικών προϊόντων σε οκτώ κράτη-μέλη.
Οι «μυστικοί πελάτες» διαπίστωσαν ότι κατά κανόνα οι διανομείς τούς ρωτούσαν για τις ανάγκες τους και τους παρείχαν τις απαιτούμενες πληροφορίες και γνωστοποιήσεις σχετικά με τα προϊόντα.
Ωστόσο, προέκυψε ένα εύρημα που προβλημάτισε την EIOPA: δεν εντοπίστηκε σημαντική συσχέτιση μεταξύ της συμμόρφωσης του διανομέα με τις απαιτήσεις της διαδικασίας πώλησης και ενός καλού τελικού αποτελέσματος για τον καταναλωτή. Η Αρχή σημειώνει ότι το εύρημα αυτό απαιτεί περαιτέρω ανάλυση.
Με άλλα λόγια, η τυπική συμμόρφωση με τις διαδικασίες δεν θεωρείται από μόνη της εγγύηση ότι ο πελάτης καταλήγει σε προϊόν που ανταποκρίνεται πραγματικά στις ανάγκες του.
Από το «πουλήθηκε σωστά;» στο «αξίζει αυτά που κοστίζει;»
Αυτή είναι ίσως και η σημαντικότερη αλλαγή φιλοσοφίας που αποτυπώνεται στην έκθεση.
Η ευρωπαϊκή εποπτεία μετακινείται σταδιακά πέρα από τον παραδοσιακό έλεγχο της προσυμβατικής ενημέρωσης και της ορθής διαδικασίας πώλησης. Το ερώτημα γίνεται πλέον περισσότερο ουσιαστικό: παρέχει το προϊόν πραγματική αξία στον πελάτη σε σχέση με το συνολικό κόστος και τον κίνδυνο που αναλαμβάνει;
Το Value for Money περιλαμβάνεται, άλλωστε, μεταξύ των βασικών καταναλωτικών κινδύνων που παρακολουθεί η EIOPA τόσο στον ασφαλιστικό όσο και στον συνταξιοδοτικό τομέα.
Για τις ασφαλιστικές εταιρείες, αυτό αυξάνει τη σημασία του σωστού σχεδιασμού και της τακτικής επανεξέτασης των προϊόντων. Για τα δίκτυα ασφαλιστικής διαμεσολάβησης, παράλληλα, ενισχύει την ανάγκη η πώληση ενός unit-linked ή άλλου επενδυτικού ασφαλιστικού προϊόντος να μην εξαντλείται στην παρουσίαση της επενδυτικής προοπτικής, αλλά να περιλαμβάνει σαφή κατανόηση του συνολικού κόστους, του χρονικού ορίζοντα, του κινδύνου και των πραγματικών αναγκών του πελάτη.
Το στοιχείο ότι ένας στους τέσσερις καταναλωτές θεωρεί τα IBIPs χαμηλής αξίας εξηγεί γιατί το συγκεκριμένο ζήτημα αναμένεται να παραμείνει ψηλά στην εποπτική ατζέντα. Και δείχνει ότι η συζήτηση γύρω από τα unit-linked περνά πλέον σε μία νέα φάση, όπου η απόδοση από μόνη της δεν αρκεί: το συνολικό αποτέλεσμα για τον πελάτη είναι αυτό που βρίσκεται στο επίκεντρο.
