Περιορισμοί ως προς τη Χρήση και το Ταμείο Ασφαλιστών Μηχανοκινήτων Οχημάτων (ΤΑΜΟ)

Ακολουθήστε μας στο Linkedin και συνδεθείτε με άλλους επαγγελματίες του κλάδου

Γράφει ο Μιλτιάδης Μιλτιάδου, Ανεξάρτητος Σύμβουλος Ασφαλίσεων και Διαχείρισης Κινδύνων και Εκπαιδευτής Επαγγελματικής Κατάρτισης

Η Εσωτερική Συμφωνία του ΤΑΜΟ με τα μέλη του προβλέπει ότι μια ασφαλιστική εταιρεία παύει να θεωρείται «ενδιαφερόμενος ασφαλιστής» όταν το μηχανοκίνητο όχημα χρησιμοποιείται κατά παράβαση των Περιορισμών ως προς τη Χρήση που αναγράφονται στο Πιστοποιητικό Ασφάλισης.

Ας υποθέσουμε ότι το Πιστοποιητικό Ασφάλισης ενός αυτοκινήτου περιλαμβάνει τον περιορισμό «χρήση μόνο για σκοπούς κοινωνικούς, ιδιωτικούς (domestic) και αναψυχής» και εμπλέκεται σε ατύχημα ενόσω μεταφέρει εμπορεύματα προς μεταπώληση. Ή ένα ιδιωτικό αυτοκίνητο εμπλέκεται σε ατύχημα ενόσω χρησιμοποιείται ως ταξί ή ως αυτοκίνητο ενοικίασης Ζ ή ως όχημα μεταφοράς εμπορευμάτων επί πληρωμή. Σε τέτοιες περιπτώσεις η ασφαλιστική εταιρεία απαλλάσσεται και την υποχρέωση καταβολής αποζημιώσεων την αναλαμβάνει το ΤΑΜΟ. Η παραπομπή τέτοιων υποθέσεων στο ΤΑΜΟ είναι κυπριακή επινόηση. Δεν εφαρμόζεται ούτε στο Ηνωμένο Βασίλειο ούτε στην Ιρλανδία, όπου οι ασφαλιστικές εταιρείες καταβάλλουν τις αποζημιώσεις έστω και αν παραβιάστηκαν περιορισμοί ως προς τη χρήση των ασφαλισμένων οχημάτων.

Αυτή η κυπριακή ρύθμιση παραβιάζει την Οδηγία Ασφάλισης Μηχανοκινήτων, η οποία προβλέπει ότι μια απαίτηση παραπέμπεται στον Οργανισμό (στην Κύπρο το ΤΑΜΟ) μόνο σε τέσσερις περιπτώσεις, όταν:

• δεν υπάρχει σε ισχύ ασφαλιστήριο, ή
• το υπαίτιο όχημα είναι αγνώστων στοιχείων, ή
• το όχημα είχε κλαπεί ή αποκτήθηκε με χρήση βίας, ή
• η ασφαλιστική εταιρεία είναι υπό εκκαθάριση.

Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις την απαίτηση πρέπει να τη χειρίζεται η ασφαλιστική εταιρεία.

Στην υπόθεση C-162/13, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκρινε ότι ο όρος «κυκλοφορία / χρήση οχημάτων» καλύπτει κάθε χρησιμοποίηση οχήματος η οποία ανταποκρίνεται στη συνήθη χρήση του[1] και αυτός ο ορισμός εισήχθη στην Οδηγία Ασφάλισης Μηχανοκινήτων και στον Κυπριακό Νόμο. Αυτό σημαίνει ότι δεν επιτρέπονται τεχνικοί περιορισμοί στη χρήση του οχήματος. Η ασφάλιση του οχήματος είναι έγκυρη για τους σκοπούς του Νόμου αν χρήση του οχήματος ανταποκρίνεται στη συνήθη χρήση του, δηλαδή ως μέσο μεταφοράς.

Στην υπόθεση C-129/94 το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε ότι η Οδηγία Ασφάλισης Μηχανοκινήτων αποκλείει τη δυνατότητα της ασφαλιστικής εταιρείας να επικαλεστεί νομοθετικές διατάξεις ή συμβατικές ρήτρες για να αρνηθεί να αποζημιώσει τα θύματα ατυχήματος προκληθέντος από το ασφαλισμένο όχημα.[2] Όμως, δέχθηκε ότι τα ασφαλιστήρια μπορεί σε τέτοιες περιπτώσεις να περιλαμβάνουν ρήτρα αναγωγής από τον ασφαλισμένο.

Για να περιοριστεί ο ρόλος του ΤΑΜΟ σε όσα προβλέπει η Οδηγία Ασφάλισης Μηχανοκινήτων, θα πρέπει οι περιορισμοί ως προς τη χρήση να μην αναγράφονται πλέον στο Πιστοποιητικό Ασφάλισης και να καταστούν ανίσχυροι όροι δυνάμει του Άρθρου 9 του Νόμου. Σημειώστε ότι κατά το Chartered Insurance Institute, η παράλειψη του νομοθέτη στο Ηνωμένο Βασίλειο να συμπεριλάβει τη χρήση του οχήματος στους ανίσχυρους όρους έγινε εκ παραδρομής.[3] Με την προτεινόμενη λύση, όταν παραβιάζονται οι περιορισμοί ως προς τη χρήση, οι ασφαλιστικές εταιρείες θα πληρώνουν τις απαιτήσεις των ζημιωθέντων υπό την ιδιότητά τους ως θέσμιοι ασφαλιστές και τότε θα δικαιούνται να στραφούν εναντίον του κατόχου του ασφαλιστηρίου και/ή του υπαίτιου οδηγού του ασφαλισμένου οχήματος για να ανακτήσουν τις καταβληθείσες αποζημιώσεις.

[1]  Υπόθεση C-162/13 Damijan Vnuk κατά Zavarovalnica Triglav d.d.

[2]  Υπόθεση C-129/94 Rafael Ruiz Bernaldez

[3]  Motor Insurance Study Text 765/May 2008, C6F