Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (EIOPA) δημοσίευσε στις 29 Οκτωβρίου 2026 το Insurance Risk Dashboard του Οκτωβρίου. Τα βασικά συμπεράσματα δείχνουν ότι οι κίνδυνοι αγοράς και οι κυβερνοκίνδυνοι παραμένουν αυξημένοι, μέσα σε ένα γεωπολιτικά σύνθετο περιβάλλον. Στον αντίποδα, οι ασφαλιστικοί κίνδυνοι υποχώρησαν σε χαμηλό επίπεδο.
Το Dashboard βασίζεται σε δεδομένα Solvency II και παρουσιάζει τις κύριες ευπάθειες του ευρωπαϊκού ασφαλιστικού τομέα μέσα από μια σειρά δεικτών. Τα στοιχεία των εταιρειών αφορούν το δεύτερο τρίμηνο του 2026 και το τέλος του 2025, ενώ τα δεδομένα αγοράς έχουν ημερομηνία αναφοράς το τέλος Σεπτεμβρίου 2026. Η ανάλυση στηρίζεται σε στοιχεία από 95 ασφαλιστικούς ομίλους και 2.092 μεμονωμένες ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Οι προοπτικές για τους επόμενους 12 μήνες βασίζονται στις απαντήσεις 23 εθνικών εποπτικών αρχών.
Η εικόνα ανά κατηγορία κινδύνου
Μακροοικονομικοί κίνδυνοι: μεσαίο επίπεδο, με επιδεινούμενη προοπτική. Η οικονομία παραμένει ανθεκτική, όμως η γεωπολιτική αστάθεια και η αύξηση των επιτοκίων μπορεί να πιέσουν τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους. Οι προβλέψεις για την ανάπτυξη των μεγάλων οικονομιών βελτιώθηκαν ελαφρά, από 1% σε 1,3% για τα επόμενα τέσσερα τρίμηνα, ενώ ο παγκόσμιος πληθωρισμός αναμένεται αμετάβλητος στο 2,9%. Η σταθμισμένη μέση απόδοση των swap δεκαετίας για τα βασικά νομίσματα αυξήθηκε από 3,2% σε 3,8%, ενώ τα επιτόκια πολιτικής κινήθηκαν γύρω στο 3%. Το δημοσιονομικό έλλειμμα των μεγάλων οικονομιών διαμορφώθηκε στο 3,4% του ΑΕΠ το πρώτο τρίμηνο του 2026 και η ανεργία γύρω στο 5,8%. Η αβεβαιότητα παραμένει αυξημένη και οι κίνδυνοι γέρνουν προς τα κάτω.
Πιστωτικοί κίνδυνοι: μεσαίο επίπεδο, σταθερή εικόνα. Οι διαφορές επιτοκίου (spreads) διευρύνθηκαν μέτρια, όμως η ποιότητα των χαρτοφυλακίων παραμένει υψηλή. Η διάμεση πιστωτική ποιότητα των επενδύσεων των ασφαλιστών βρίσκεται περίπου στο επίπεδο 2 (ισοδύναμο με AA της S&P), ενώ το μερίδιο των επενδύσεων χαμηλής αξιολόγησης είναι μόλις 1,4%. Ως ποσοστό των συνολικών στοιχείων ενεργητικού, οι ασφαλιστές διατηρούν διάμεσα:
- 25,9% σε κρατικά ομόλογα
- 1,2% σε εξασφαλισμένα χρηματοπιστωτικά ομόλογα
- 8,6% σε μη εξασφαλισμένα χρηματοπιστωτικά ομόλογα
- 9,4% σε ομόλογα μη χρηματοπιστωτικών εταιρειών
Η έκθεση σε στεγαστικά και ατομικά δάνεια παραμένει περίπου στο 0,3%. Το κόστος χρηματοδότησης μέσω χρέους και η ποιότητα της ιδιωτικής πίστης παραμένουν υπό παρακολούθηση.
Κίνδυνοι αγοράς: υψηλό επίπεδο, με αυξανόμενη προοπτική. Στα τέλη Σεπτεμβρίου αυξήθηκε η μεταβλητότητα στην αγορά ομολόγων, ενώ στις μετοχές παρέμεινε σταθερή. Η διάμεση έκθεση των ασφαλιστών σε ομόλογα διαμορφώθηκε στο 49,7% των συνολικών στοιχείων ενεργητικού, σε μετοχές και συμμετοχές στο 6% και σε ακίνητα στο 2,8%. Οι εποπτικές αρχές εξακολουθούν να επισημαίνουν τον κίνδυνο μιας ευρύτερης διόρθωσης στις αγορές, ενώ παραμένει αβέβαιο αν οι νέες γεωπολιτικές εντάσεις θα οδηγήσουν σε επανατιμολόγηση των πριμ κινδύνου.
Κίνδυνοι ρευστότητας και χρηματοδότησης: μεσαίο επίπεδο. Τα διαθέσιμα διαμένουν περίπου στο 0,7% των συνολικών στοιχείων ενεργητικού και το μερίδιο των ρευστοποιήσιμων στοιχείων στο 46%. Οι συνθήκες χρηματοδότησης ήταν ιδιαίτερα ευνοϊκές. Ο όγκος εκδόσεων ομολόγων το δεύτερο τρίμηνο του 2026 ήταν περίπου τριπλάσιος σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο και στη συνέχεια περιορίστηκε στα 7,3 δισ. ευρώ το τρίτο τρίμηνο. Οι εκδόσεις καταστροφικών ομολόγων (catastrophe bonds) το δεύτερο τρίμηνο του 2026 ήταν αυξημένες σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Κίνδυνοι κερδοφορίας και φερεγγυότητας: μεσαίο επίπεδο, σταθερή εικόνα. Οι κεφαλαιακές θέσεις παραμένουν σε γενικές γραμμές αμετάβλητες, με μέτρια ενίσχυση για τους ομίλους. Ο διάμεσος δείκτης φερεγγυότητας ανήλθε στο 217,6% για τους ασφαλιστικούς ομίλους, στο 221,4% για τις εταιρείες γενικών ασφαλίσεων και στο 247% για τις εταιρείες ζωής. Το μερίδιο των ιδίων κεφαλαίων Tier 1 παραμένει περίπου στο 86%. Ως προς την κερδοφορία, ο διάμεσος συνδυασμένος δείκτης (combined ratio) των γενικών ασφαλίσεων επιδεινώθηκε ελαφρά στο 95,6%, ενώ οι δείκτες απόδοσης επί των πλεονασμάτων, επί των στοιχείων ενεργητικού και επί των ασφαλίστρων ενισχύθηκαν. Συνολικά, τα στοιχεία δείχνουν ανθεκτικότητα αλλά όχι σαφή βελτίωση στην υποκείμενη κερδοφορία.
Κίνδυνοι αλληλεξαρτήσεων και ανισορροπιών: μεσαίο επίπεδο, σταθερή εικόνα. Η διάμεση έκθεση των ασφαλιστών σε τράπεζες παρέμεινε περίπου στο 13,3%, ενώ η έκθεση σε άλλες χρηματοοικονομικές δραστηριότητες αυξήθηκε στο 23,7% και σε άλλους ασφαλιστές στο 1,7%. Η έκθεση σε εγχώριο δημόσιο χρέος διαμορφώθηκε περίπου στο 6,8% και σε παράγωγα στο 0,2%. Το μερίδιο των ασφαλίστρων που εκχωρούνται σε αντασφαλιστές μειώθηκε στο 4,6%, γεγονός που δείχνει ελαφρώς μικρότερη εξάρτηση από την αντασφάλιση.
Ασφαλιστικοί κίνδυνοι: υποχώρηση σε χαμηλό επίπεδο. Αυτή είναι η πιο θετική εξέλιξη του Dashboard. Η αύξηση των ασφαλίστρων στη ζωή παραμένει ισχυρή, αλλά σε πιο βιώσιμα επίπεδα, ενώ στις γενικές ασφαλίσεις η διάμεση ετήσια αύξηση ήταν 4,0%. Η βελτίωση στην κατανομή του δείκτη ζημιών συνέβαλε επίσης στη μείωση του κινδύνου, με τον διάμεσο δείκτη ζημιών στο 61% το δεύτερο τρίμηνο του 2026.
Αντιλήψεις της αγοράς: μεσαίο επίπεδο. Οι μετοχές των ασφαλιστικών εταιρειών κινήθηκαν σε γενικές γραμμές σε ευθυγράμμιση με την αγορά μεταξύ τέλους Ιουλίου και τέλους Σεπτεμβρίου, με τις μετοχές της ζωής να υπεραποδίδουν ελαφρά. Ο διάμεσος δείκτης τιμής προς κέρδη παρέμεινε αμετάβλητος. Τα CDS spreads των ασφαλιστών αυξήθηκαν, σε συμφωνία με τη γενική τάση της αγοράς, ενώ καταγράφηκαν δύο θετικές αλλαγές στις προοπτικές εξωτερικών αξιολογήσεων ασφαλιστικών ομίλων.
Κίνδυνοι ESG: μεσαίο επίπεδο, με επιδεινούμενη προοπτική. Η συμμετοχή σε πράσινα ομόλογα αυξήθηκε μέτρια, με το διάμεσο μερίδιο των ασφαλιστών στο σύνολο των εκκρεμών πράσινων ομολόγων να παραμένει περίπου στο 8,6%. Η έκθεση σε περιουσιακά στοιχεία σχετικά με το κλίμα κινείται γύρω στο 3,1% των συνολικών στοιχείων ενεργητικού. Οι εποπτικές αρχές εκτιμούν ότι η προοπτική της κατηγορίας θα επιδεινωθεί τους επόμενους 12 μήνες.
Κίνδυνοι ψηφιοποίησης και κυβερνοκίνδυνοι: υψηλό επίπεδο, με επιδεινούμενη προοπτική. Οι εποπτικές αρχές εξακολουθούν να αξιολογούν τους κινδύνους αυτούς ως πολύ σημαντικούς, με βασικούς παράγοντες:
- την άνοδο των προηγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης (frontier AI models)
- τις ψηφιακές διαρροές από τις γεωπολιτικές συγκρούσεις
- την έκθεση των ασφαλιστών μέσω της ασφάλισης κυβερνοκινδύνων
Ο αριθμός των κυβερνοεπιθέσεων αυξήθηκε το δεύτερο τρίμηνο του 2026. Οι εποπτικές αρχές προειδοποιούν για τους συστημικούς κυβερνοκινδύνους που συνδέονται με τα προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης και καλούν τους χρηματοοικονομικούς οργανισμούς να προσαρμόσουν τις δυνατότητες κυβερνοασφάλειάς τους, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κανονισμού DORA.
Τι σημαίνει για την αγορά
Το συνολικό μήνυμα του Dashboard είναι διπλό. Ο ευρωπαϊκός ασφαλιστικός τομέας διατηρεί γερή κεφαλαιακή βάση και ποιοτικά χαρτοφυλάκια, με τους ασφαλιστικούς κινδύνους να υποχωρούν χάρη στη βιώσιμη ανάπτυξη των ασφαλίστρων. Ταυτόχρονα, η αβεβαιότητα από τη γεωπολιτική σκηνή, η πιθανότητα διόρθωσης στις αγορές και η ραγδαία εξέλιξη των κυβερνοαπειλών, με την τεχνητή νοημοσύνη στο επίκεντρο, κρατούν τους κινδύνους αγοράς και τους κυβερνοκινδύνους στο επίκεντρο της εποπτικής προσοχής.
Για τους επαγγελματίες του κλάδου, και ιδιαίτερα για όσους δραστηριοποιούνται στην ασφάλιση κυβερνοκινδύνων, το μήνυμα είναι σαφές: η ετοιμότητα σε επίπεδο κυβερνοασφάλειας και η συμμόρφωση με το DORA αποτελούν πλέον προτεραιότητα και όχι απλή εποπτική υποχρέωση.
Το πλήρες Dashboard είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα της EIOPA.
