Δημόσιες Ασφαλιστικές Συμβάσεις: Οι εισηγήσεις του ΣΑΕΚ που δυστυχώς δεν υιοθετήθηκαν

Ακολουθήστε μας στο Linkedin και συνδεθείτε με άλλους επαγγελματίες του κλάδου

Του Μιλτιάδη Μιλτιάδου, Ανεξάρτητος Σύμβουλος Ασφαλίσεων και Διαχείρισης Κινδύνων και Εκπαιδευτής Επαγγελματικής Κατάρτισης

Στις 12 Αυγούστου 2013 με επιστολή του ο Σύνδεσμος Ασφαλιστικών Εταιρειών Κύπρου (ΣΑΕΚ) έφερε σε γνώση της Γενικής Λογίστριας ότι τα πρότυπα έγγραφα, στη βάση των οποίων απαιτείται οι δημόσιοι οργανισμοί να ενεργούν αναφορικά με την κατάρτιση δημόσιων προσφορών, περιλαμβάνουν όρους που δεν εφαρμόζονται στην περίπτωση ασφαλιστικών επιχειρήσεων, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται σε πολλές περιπτώσεις πρακτικά προβλήματα που περιορίζουν τη δυνατότητα συμμετοχής των εταιρειών μελών του ΣΑΕΚ και τον ανταγωνισμό.

Ο ΣΑΕΚ είχε καταρτίσει ενδεικτικό κατάλογο των θεμάτων που έπρεπε να διαμορφωθούν ώστε να ανταποκρίνονται στις ιδιομορφίες της ασφαλιστικής βιομηχανίας με στόχο την επίλυση των προβλημάτων και καλύτερη εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος, τα πιο σημαντικά από τα οποία είναι τα εξής:

1. Σύμβαση / Συμφωνία: Η απαίτηση υπογραφής της ούτω καλούμενης «Συμφωνίας» με φαινομενική αυτοτέλεια οδηγεί σε σύγχυση και περιπλοκές. Εφόσον η σύμβαση ασφάλισης περικλείεται στο «Ασφαλιστήριο», δεν πρέπει να απαιτείται η συμπλήρωση άλλων εγγράφων πέραν του ασφαλιστηρίου.
2. Οικονομική και Χρηματοοικονομική Επάρκεια: Η πιστοποίηση των τεχνικών και επαγγελματικών ικανοτήτων της ασφαλιστικής επιχείρησης εξακριβώνεται από την κατοχή άδειας άσκησης ασφαλιστικών εργασιών χωρίς να απαιτούνται άλλες πληροφορίες.
3. Τεχνική Προσφορά: Η υποβολή δείγματος του ασφαλιστηρίου είναι αρκετή.
4. Εγγύηση Πιστής Εκτέλεσης: Δεν εξυπηρετεί κανένα σκοπό στις συμβάσεις ασφάλισης.
5. Πνευματικά Δικαιώματα: Τα πνευματικά δικαιώματα επί του λεκτικού του ασφαλιστηρίου ανήκουν στην ασφαλιστική επιχείρηση και όχι στην Αναθέτουσα Αρχή.
6. Αντικατάσταση Προσωπικού: Αφορά τεχνικά έργα. Στην περίπτωση των ασφαλιστικών επιχειρήσεων δεν εξυπηρετεί κανένα σκοπό.
7. Ασφάλιση – Αποζημίωση: Ο όρος αυτός έχει θέση σε συμβόλαια για οικοδομικά έργα και όχι σε συμβάσεις ασφάλισης.
8. Τερματισμός από την Αναθέτουσα Αρχή: Ο όρος αυτός αφορά έργα και όχι ασφαλιστικές συμβάσεις.
9. Ανωτέρα Βία: Οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις δεν απαλλάσσονται από το να καταβάλουν αποζημίωση για έγκυρη και νόμιμη απαίτηση λόγω γεγονότων ανωτέρας βίας.
10. Όρια Ευθύνης: Οι Αναθέτουσες Αρχές κάποτε ζητούν όρια δυσανάλογα με την κάλυψη που απαιτείται.

Ακολούθησαν συναντήσεις εκπροσώπων του ΣΑΕΚ με λειτουργούς της Διεύθυνσης Δημοσίων Συμβάσεων και της Υπηρεσίας Ελέγχου Ασφαλιστικών Εταιρειών. Κατά παράκληση των λειτουργών της Διεύθυνσης Δημοσίων Συμβάσεων ο ΣΑΕΚ ετοίμασε πρότυπα έγγραφα για δημόσιες ασφαλιστικές συμβάσεις. Οι αρμόδιοι λειτουργοί αποδέχθηκαν τις εισηγήσεις του ΣΑΕΚ και απλώς ζήτησαν διευκρίνιση για τις περιπτώσεις όπου η προσφορά υποβάλλεται από διαμεσολαβητή. Το θέμα έμεινε ως εκεί λόγω αφυπηρετήσεων και μεταθέσεων των συμμετασχόντων στις συναντήσεις.

Τα τελευταία δέκα χρόνια ενεργώ ως σύμβουλος Αναθετουσών Αρχών για τους διαγωνισμούς ασφαλίσεων. Σε όλους τους διαγωνισμούς χρησιμοποίησα επιτυχώς το πρότυπο εγγράφων του ΣΑΕΚ με διάφορες βελτιώσεις αναλόγως των εμπειριών μου. Σε μια περίπτωση, λειτουργός της Ελεγκτικής Υπηρεσίας αμφισβήτησε τα κριτήρια αξιολόγησης των Τεχνικών Προσφορών που εφαρμόζω διότι κατά την άποψή της δεν είναι αντικειμενικά και άμεσα μετρήσιμα. Απάντησα με την προσφιλή μου μέθοδο, ένα άρθρο με τίτλο «Πώς αξιολογείται ένα ασφαλιστήριο» που ανάρτησα το 2023 στο LinkedIn. [1]

Οι εισηγήσεις της FERMA που αισιοδοξούμε ότι θα υιοθετηθούν

Αφορμή γι’ αυτό το άρθρο έδωσε η FERMA (Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Συνδέσμων Στελεχών Διαχείρισης Κινδύνων – Federation of European Risk Management Associations). Τα μέλη της FERMA είναι 23 σύνδεσμοι διαχείρισης κινδύνων και ασφαλίσεων σε 22 Ευρωπαϊκές χώρες και εκπροσωπούν πάνω από 6,000 διαχειριστές κινδύνων που δραστηριοποιούνται σε όλους τους Ευρωπαϊκούς οικονομικούς τομείς. Δυστυχώς η Κύπρος δεν εκπροσωπείται στη FERMA, ενώ ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Στελεχών Διαχείρισης Κινδύνων (ΠΑ.ΣΥ.Σ.ΔΙ.Κ.) είναι μέλος της.

Στις 26 Ιανουαρίου 2016 η FERMA απάντησε στη δημόσια διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την αναθεώρηση των Οδηγιών για τις Δημόσιες Συμβάσεις (ΟΔΣ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης.[2] Στην απάντησή της, η FERMA ζητά την εξαίρεση των ασφαλιστηρίων από το πεδίο εφαρμογής των ΟΔΣ, σύμφωνα με τις υφιστάμενες εξαιρέσεις για άλλα χρηματοπιστωτικά μέσα.

Όπως εξηγεί, οι τρέχουσες απαιτήσεις των ΟΔΣ σχετικά με τους δημόσιους διαγωνισμούς για ασφάλιση είναι υπερβολικά επαχθείς τόσο για τους δημόσιους οργανισμούς όσο και για τις ασφαλιστικές εταιρείες και δεν προσφέρουν ευελιξία ώστε να εξασφαλιστεί κάλυψη με αποτελεσματικό και οικονομικά αποδοτικό τρόπο.

Η τοποθέτηση της FERMA συνοπτικά έχει ως εξής:

• Οι διαχειριστές κινδύνων και ασφαλίσεων που εργάζονται στον δημόσιο τομέα πρέπει να συμμορφώνονται με τις ΟΔΣ κατά την αγορά ασφαλιστηρίων για τον οργανισμό τους.
• Ωστόσο, οι ισχύοντες κανόνες της ΕΕ για τους δημόσιους διαγωνισμούς δεν είναι προσαρμοσμένοι στην αγορά ασφάλισης από οργανισμούς του δημόσιου τομέα: οι ΟΔΣ είναι πολύ δυσκίνητες, άκαμπτες και δεν είναι κατάλληλες για την ασταθή και κυκλική φύση της ασφαλιστικής αγοράς, και επιπλέον για την ίδια τη φύση των ασφαλιστικών προϊόντων.
• Λόγω του πολύπλοκου διοικητικού φόρτου, οι ΟΔΣ αποθαρρύνουν τις ασφαλιστικές εταιρείες από τη συμμετοχή σε δημόσιους διαγωνισμούς, μειώνοντας τον ανταγωνισμό και εκθέτοντας τους φορείς του δημόσιου τομέα σε μειωμένη ασφαλιστική χωρητικότητα, ασθενέστερους όρους κάλυψης και ενδεχομένως υψηλότερα ασφάλιστρα σε σύγκριση με αυτά που είναι διαθέσιμα στις επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα.
• Σε ένα ολοένα και πιο πολύπλοκο και ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον, η ανθεκτικότητα των οργανισμών του δημόσιου τομέα είναι απαραίτητη, καθώς (i) είναι περισσότερο εκτεθειμένοι σε ορισμένους κινδύνους λόγω της φύσης των δραστηριοτήτων τους (π.χ. δημόσιες συγκοινωνίες, διαχείριση μεγάλων υποδομών, ενεργειακός εφοδιασμός κ.λπ.) και (ii) οι διαταραχές των δραστηριοτήτων τους θα γίνουν άμεσα αισθητές από τους πολίτες, οι οποίοι βασίζονται στις δημόσιες υπηρεσίες που παρέχουν.
• Η πρόσβαση των οργανισμών του δημόσιου τομέα σε επαρκή και οικονομικά προσιτή ασφαλιστική κάλυψη είναι επομένως κρίσιμη για την ανθεκτικότητά τους και είναι προς το συμφέρον όλων των πολιτών, οι οποίοι είναι αυτοί που τελικά θα επωμιστούν τις απώλειες που θα υποστεί ο δημόσιος τομέας εάν οι κίνδυνοι δεν μεταφερθούν στην αγορά.
• Ως εκ τούτου, η FERMA καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξαιρέσει τα ασφαλιστήρια από το πεδίο εφαρμογής των ΟΔΣ.
• Μια τέτοια εξαίρεση θα ευθυγραμμιζόταν με τις υπάρχουσες εξαιρέσεις δανείων και άλλων χρηματοοικονομικών προϊόντων και θα ήταν συμβατή με τους συνολικούς στόχους των ΟΔΣ.
• Εξετάζονται επίσης και άλλες επιλογές πολιτικής που αποσκοπούν στη μείωση του βάρους που προκύπτει από τις ΟΔΣ. Η μια είναι προσαρμογή των ΟΔΣ για την εφαρμογή ελαφρύτερων απαιτήσεων για ασφαλιστήρια, αλλά η FERMA πιστεύει ότι αυτή η επιλογή δεν επιλύει τα προβλήματα που αφορούν την αγορά ασφαλιστηρίων. Η άλλη είναι η δυνατότητα υποβολής εκ των υστέρων εκθέσεων σχετικά με την αγορά ασφαλιστηρίων, αλλά η FERMA πιστεύει ότι αυτή η επιλογή αντιπροσωπεύει επιπρόσθετο διοικητικό κόστος συγκρινόμενη με την εξαίρεση.

Οι θέσεις της FERMA επιβεβαιώνουν τις ανησυχίες του ΣΑΕΚ για τους όρους των Διαγωνισμών για δημόσιες ασφαλιστικές συμβάσεις αλλά οι εισηγήσεις της είναι ακόμη πιο δραστικές. Ας ελπίσουμε ότι εκείνα που δεν καταφέραμε να διορθώσουμε σε εθνικό επίπεδο, θα διορθωθούν για μας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

[1]  https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7075393737224298496/

[2]  https://ferma.eu/wp-content/uploads/2026/01/FERMAs-position-paper-on-PPD-final.pdf