Απώλειες 0,51 δισ. ευρώ τον χρόνο: Τι αποκαλύπτουν τα στοιχεία της EIOPA για τις χρεοκοπίες ασφαλιστικών εταιρειών στην Ευρώπη

Ακολουθήστε μας στο Linkedin και συνδεθείτε με άλλους επαγγελματίες του κλάδου

Πίσω από τις τεχνικές συστάσεις της EIOPA για την εναρμόνιση των Εγγυητικών Ταμείων Ασφαλίσεων (IGS) κρύβεται ένα σύνολο δεδομένων και πραγματικών περιστατικών που δείχνουν πόσο απτός μπορεί να είναι ο κίνδυνος πτώχευσης μιας ασφαλιστικής εταιρείας για τον απλό ασφαλισμένο.

Το κόστος της αφερεγγυότητας

Σύμφωνα με την ανάλυση της EIOPA, βασισμένη σε ιστορικά στοιχεία από το 2016 και μετά, η πιθανότητα αθέτησης (Probability of Default) για μεγάλες ασφαλιστικές εταιρείες κυμαίνεται στο 0,048%, ενώ για μικρές εταιρείες ανεβαίνει στο 0,206%. Συνδυάζοντας αυτά τα στοιχεία με εκτιμήσεις ζημιάς σε περίπτωση αθέτησης, η EIOPA υπολόγισε τις ετήσιες απώλειες των ασφαλισμένων σε περίπου 0,51 δισεκατομμύρια ευρώ, πάνω σε συνολικό ενεργητικό 10 τρισεκατομμυρίων ευρώ του ευρωπαϊκού κλάδου.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί πως τα δεδομένα αυτά προηγούνται της εφαρμογής της Οδηγίας για την Ανάκαμψη και Εξυγίανση Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων (IRRD) και άρα δεν αντικατοπτρίζουν τον αντίκτυπο που αναμένεται να έχει το νέο πλαίσιο μετά το 2027 στον περιορισμό των απωλειών των ασφαλισμένων.

Τρεις υποθέσεις που αποκάλυψαν τα κενά του συστήματος

Η συμβουλή της EIOPA παραθέτει συγκεκριμένες περιπτώσεις χρεοκοπίας ασφαλιστικών εταιρειών που ανέδειξαν τις ανισότητες του σημερινού κατακερματισμένου συστήματος.

Στην περίπτωση της δανέζικης Gefion, το κράτος μέλος αδειοδότησης διέθετε μεν IGS, αυτό όμως κάλυπτε μόνο τους ασφαλισμένους που είχαν αγοράσει το προϊόν εντός της συγκεκριμένης χώρας, αφήνοντας απροστάτευτους όσους είχαν αγοράσει το ίδιο προϊόν από άλλο κράτος μέλος. Αντίθετα, στην περίπτωση της ρουμανικής Astra Asigurări, το IGS κάλυπτε όλους τους πληγέντες ασφαλισμένους ανεξαρτήτως χώρας κατοικίας, διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο στον περιορισμό των απωλειών και διασφαλίζοντας ενιαία αντιμετώπιση σε όλη την Ένωση.

Στην ακόμη πιο πρόσφατη υπόθεση της γερμανικής FWU, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη, ασφαλισμένοι σε διάφορα κράτη μέλη έχουν ήδη εκφράσει ανησυχία για το αν το εθνικό IGS της χώρας κατοικίας τους θα κάλυπτε ενδεχόμενες απώλειες, παρότι η εταιρεία είχε την έδρα της αλλού. Όπως διευκρινίζει η EIOPA, κάτι τέτοιο δεν ισχύει, γεγονός που καταδεικνύει πόσο δύσκολο είναι για τον μέσο καταναλωτή να κατανοήσει τις επιπτώσεις μιας διασυνοριακής αγοράς ασφάλισης.

Αντίθετα, σε δύο άλλες περιπτώσεις, της ιταλικής Eurovita και της Element, η αφερεγγυότητα αποφεύχθηκε ή δεν απαίτησε καν οικονομική στήριξη από IGS, χάρη σε εθνικά μέτρα και στα εργαλεία που ήδη προσφέρει το πλαίσιο της Solvency II.

Η διασυνοριακή διάσταση

Τα στοιχεία της EIOPA δείχνουν ότι το 2024 οι διασυνοριακές ασφαλιστικές δραστηριότητες αντιπροσώπευαν το 11,8% του συνόλου των μεικτών ασφαλίστρων στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, με τα διασυνοριακά ασφάλιστρα άμεσων εργασιών να ανέρχονται περίπου σε 127 δισεκατομμύρια ευρώ. Στους κλάδους ζημιών, η κάλυψη πυρός και λοιπών ζημιών σε περιουσία αντιπροσωπεύει το 15% του συνόλου των διασυνοριακών ασφαλίστρων και η γενική αστική ευθύνη το 11%, ενώ στους κλάδους ζωής τα προϊόντα συνδεδεμένα με επενδύσεις (unit linked) αντιστοιχούν στο 27% της διασυνοριακής δραστηριότητας.

Γιατί μετράει για τον καταναλωτή

Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο της EIOPA του 2024, το 30% των Ευρωπαίων καταναλωτών δεν αγόρασε ποτέ ασφάλιση από πάροχο άλλου κράτους μέλους λόγω δυσπιστίας ή ανησυχιών για πολυπλοκότητα σε περίπτωση προβλήματος. Συμπεριφορική μελέτη που ανέθεσε η EIOPA σε πέντε κράτη μέλη έδειξε ότι η ύπαρξη εναρμονισμένων εγγυητικών ταμείων αυξάνει τη διάθεση των καταναλωτών να αγοράσουν ασφάλιση, ακόμη και από πάροχο άλλης χώρας, ιδίως όταν η τιμή είναι ανταγωνιστική.

Η EIOPA καταλήγει πως, παρότι η εναρμόνιση συνεπάγεται κόστος για τον ασφαλιστικό κλάδο, κυρίως μέσω απαιτήσεων χρηματοδότησης και λειτουργικών προσαρμογών, το κόστος αυτό θα μπορούσε να αντισταθμιστεί μακροπρόθεσμα από την ενισχυμένη εμπιστοσύνη των καταναλωτών και τη μεγαλύτερη διείσδυση της ασφάλισης στην αγορά.