Κατώτατες Συντάξεις στην ΕΕ: Που βρίσκεται η Κύπρος

Ακολουθήστε μας στο Linkedin και συνδεθείτε με άλλους επαγγελματίες του κλάδου

Καθώς οι διαβουλεύσεις μεταξύ Κυβέρνησης και κοινωνικών εταίρων για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος συνεχίζονται με εντατικούς ρυθμούς, και ο Υπουργός Εργασίας Μαρίνος Μουσιούττας μιλά για αυξήσεις στις κατώτατες συντάξεις της τάξης του 5% έως 55%, έρχονται στο φως στοιχεία που δείχνουν πού βρίσκεται η Κύπρος σε σχέση με τους ευρωπαίους εταίρους της.

Μελέτη που εκπόνησαν οι υπηρεσίες της Βουλής των Αντιπροσώπων, κατόπιν αιτήματος του βουλευτή του ΑΚΕΛ Νίκου Κέττηρου, αποκαλύπτει τεράστιες αποκλίσεις στο ύψος των κατώτατων συντάξεων γήρατος ανά κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα ποσά κυμαίνονται από ελάχιστα €74 μηνιαίως σε ορισμένες χώρες, έως €2.350 σε άλλες, αντικατοπτρίζοντας διαφορές στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, στο βιοτικό επίπεδο και στο κόστος διαβίωσης κάθε χώρας.

Πού βρίσκεται η Κύπρος

Στην Κύπρο, η πλήρης βασική σύνταξη ανέρχεται σε €483,77 μηνιαίως, ενώ η κατώτατη σύνταξη για δικαιούχους χωρίς εξαρτώμενα πρόσωπα διαμορφώνεται στα €411,20. Η κοινωνική σύνταξη αντιστοιχεί σε €391,85 μηνιαίως. Τα νούμερα αυτά τοποθετούν την Κύπρο σε μέτρια θέση στην ευρωπαϊκή κλίμακα, κοντά στις χώρες της νότιας και ανατολικής Ευρώπης.

Δυτική Ευρώπη: Οι υψηλότερες παροχές

Η μεγαλύτερη κατώτατη σύνταξη στην ΕΕ καταγράφεται στο Λουξεμβούργο, όπου το ελάχιστο μηνιαίο ποσό φτάνει τα €2.350,89 ακαθάριστα, με την προϋπόθεση 40 ετών ασφάλισης.

Ακολουθεί η Ολλανδία, όπου από την 1η Ιουλίου 2025 η κατώτατη μηνιαία σύνταξη για μεμονωμένα άτομα διαμορφώνεται σε €1.527,63 καθαρά, και για έγγαμους ή συμβιούντες σε €1.045,91 καθαρά. Καταβάλλεται επίσης ετήσιο συμπλήρωμα.

Στο Βέλγιο, η ελάχιστη μηνιαία σύνταξη για πλήρη 45ετή εργασιακή σταδιοδρομία ανέρχεται σε περίπου €1.619 μεικτά ή €1.500 καθαρά. Στην Αυστρία, το βασικό ποσό ανέρχεται σε €1.273,99 για άγαμους και €2.009,85 για έγγαμους.

Στη Σουηδία, η εγγυημένη κατώτατη σύνταξη αγγίζει τα €1.095 μηνιαίως για άγαμους και €992 για έγγαμους, με επιπλέον δυνατότητα λήψης επιδόματος στέγασης έως €671 τον μήνα. Στη Φινλανδία το πλήρες ποσό της εγγυημένης σύνταξης φτάνει τα €986,30 μηνιαίως.

Η Ελλάδα παρέχει εθνική σύνταξη €436,40, με μειώσεις που εξαρτώνται από τα έτη ασφάλισης και τη διάρκεια διαμονής στη χώρα, ενώ σε περιπτώσεις μειωμένης σύνταξης γήρατος εφαρμόζεται περαιτέρω μείωση 6% ανά έτος κάτω από την προβλεπόμενη ηλικία συνταξιοδότησης.

Ανατολική Ευρώπη: Χαμηλότερα επίπεδα

Στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης τα ποσά είναι σαφώς χαμηλότερα. Στη Βουλγαρία η κατώτατη σύνταξη ανέρχεται σε €322,38 μηνιαίως, στη Ρουμανία σε €253, στη Σλοβακία σε €397,70, στη Σλοβενία στα €774,67 και στην Τσεχία μόλις στα €255. Στην Πολωνία, από την 1η Μαρτίου 2025 η ελάχιστη σύνταξη γήρατος διαμορφώνεται σε περίπου €440 μεικτά. Η πιο χαμηλή συνταξιοδοτική παροχή της ΕΕ καταγράφεται στην Ουγγαρία, με υποχρεωτικό ελάχιστο μόλις €74,10 μηνιαίως, εφόσον έχουν συμπληρωθεί τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης.

Στην Εσθονία, για όσους δεν συμπληρώνουν 15 έτη συντάξιμης υπηρεσίας, το 2025 εφαρμόζεται εθνική σύνταξη €393,26, ενώ στη Λετονία από την 1η Ιανουαρίου 2025 το ελάχιστο ποσό γήρατος υπολογίζεται βάσει του διάμεσου εισοδήματος του 2022, που ανέρχεται σε €754,74.

Τρεις χώρες χωρίς θεσμοθετημένη κατώτατη σύνταξη

Αξιοσημείωτο είναι ότι τρεις μεγάλες χώρες της ΕΕ δεν διαθέτουν καθορισμένο ελάχιστο ποσό σύνταξης. Στη Γερμανία, το ύψος της σύνταξης εξαρτάται αποκλειστικά από τα έτη ασφάλισης και τις εισφορές, ωστόσο οι συνταξιούχοι με χαμηλές παροχές μπορούν να λάβουν βασική εγγύηση γήρατος, Grundsicherung im Alter, ύψους περίπου €900-€1.000 τον μήνα. Στη Γαλλία εφαρμόζεται σύστημα ελάχιστης εγγυημένης σύνταξης που συνδέεται με τα έτη ασφάλισης, με ποσό που κυμαίνεται μεταξύ €747,69 και €850 μηνιαίως. Στη Λιθουανία, παρόλο που δεν υπάρχει επίσημη κατώτατη σύνταξη, καταβάλλονται αυτόματα επιδόματα σε όσους λαμβάνουν χαμηλές παροχές, συνδεδεμένα με τις ελάχιστες καταναλωτικές ανάγκες, που το 2025 εκτιμήθηκαν στα €450.

Ένα ζήτημα με ευρωπαϊκές διαστάσεις

Τα στοιχεία αυτά αποκτούν ιδιαίτερο βάρος στο πλαίσιο της κυπριακής συζήτησης για τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση. Η Κύπρος, με κατώτατη σύνταξη στα €411,20, υπολείπεται σημαντικά των χωρών της δυτικής Ευρώπης, διατηρώντας ωστόσο καλύτερη θέση σε σχέση με πολλές χώρες της ανατολικής Ευρώπης. Η πρόκληση για την κυβέρνηση παραμένει η εξισορρόπηση μεταξύ της ανάγκης για αξιοπρεπείς παροχές και της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του συστήματος.