Ποιες υποχρεωτικές ασφαλίσεις υπάρχουν στην χώρα μας;

Ακολουθήστε μας στο Linkedin και συνδεθείτε με άλλους επαγγελματίες του κλάδου

Η ασφάλιση, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, αποτελεί ζήτημα προσωπικής επιλογής. Ο καθένας μας αξιολογεί τις ανάγκες του, τους κινδύνους που θέλει να καλύψει και αποφασίζει ανάλογα. Υπάρχουν όμως συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου η ασφάλιση δεν αποτελεί επιλογή αλλά υποχρέωση που επιβάλλει ο νόμος. Στην Κύπρο, η νομοθεσία καθορίζει σαφώς ποιοι πολίτες και ποιοι επαγγελματίες οφείλουν να διατηρούν σε ισχύ συγκεκριμένα ασφαλιστήρια συμβόλαια, με σκοπό την προστασία τόσο του ίδιου του ασφαλισμένου όσο και τρίτων προσώπων που ενδέχεται να υποστούν ζημιά από τη δραστηριότητά του.

Ασφάλιση Ευθύνης Έναντι Τρίτου για μηχανοκίνητα οχήματα

Η πιο γνωστή και διαδεδομένη υποχρεωτική ασφάλιση στην Κύπρο είναι αυτή που αφορά τα μηχανοκίνητα οχήματα. Σύμφωνα με τους περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλιση Ευθύνης έναντι Τρίτου) Νόμους, κάθε ιδιοκτήτης οχήματος που κυκλοφορεί στους δρόμους της Δημοκρατίας υποχρεούται να διατηρεί σε ισχύ ασφάλιση που να καλύπτει την ευθύνη του για σωματικές βλάβες ή θάνατο τρίτων προσώπων, καθώς και για υλικές ζημιές που μπορεί να προκαλέσει σε περιουσία τρίτων.

Τα κατώτατα όρια κάλυψης καθορίζονται από τη νομοθεσία, η οποία εναρμονίζεται με τις πρόνοιες της ευρωπαϊκής οδηγίας για την ασφάλιση αστικής ευθύνης από την κυκλοφορία μηχανοκίνητων οχημάτων. Τα όρια αυτά αναθεωρούνται περιοδικά προς τα πάνω και σήμερα ανέρχονται σε εκατομμύρια ευρώ τόσο για σωματικές βλάβες ανά θύμα όσο και για υλικές ζημιές ανά ατύχημα. Η οδήγηση οχήματος χωρίς έγκυρη ασφάλιση αποτελεί ποινικό αδίκημα, ενώ σε περίπτωση ατυχήματος από ανασφάλιστο ή άγνωστο όχημα, τα θύματα μπορούν να διεκδικήσουν αποζημίωση μέσω του Ταμείου Ασφαλιστών Μηχανοκινήτων Οχημάτων.

Ασφάλιση Ευθύνης Εργοδότη

Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που απασχολεί προσωπικό στην Κύπρο υποχρεούται να διατηρεί Ασφάλιση Ευθύνης Εργοδότη. Η κάλυψη αυτή αφορά τη νομική ευθύνη του εργοδότη για σωματική βλάβη ή επαγγελματική ασθένεια που μπορεί να υποστεί ο εργοδοτούμενος κατά τη διάρκεια και εξαιτίας της εργασίας του. Η υποχρέωση αυτή ισχύει ακόμη και σε περιπτώσεις οικιακής απασχόλησης, όπως για παράδειγμα οικιακή βοηθός, κηπουρός ή οδηγός, εφόσον το άτομο απασχολείται πέραν των οκτώ ωρών την εβδομάδα. Το κατώτατο όριο κάλυψης καθορίζεται από τη σχετική νομοθεσία και ανέρχεται σε αρκετές δεκάδες χιλιάδες ευρώ ανά εργοδοτούμενο, ωστόσο συνιστάται συχνά η αγορά υψηλότερης κάλυψης, καθώς σε περίπτωση σοβαρού τραυματισμού η αποζημίωση μπορεί να ξεπεράσει σημαντικά αυτό το όριο.

Ασφάλιση Επαγγελματικής Ευθύνης για συγκεκριμένα επαγγέλματα

Πέρα από τις δύο πιο πάνω περιπτώσεις που αφορούν τον μέσο πολίτη, η κυπριακή νομοθεσία επιβάλλει επίσης την Ασφάλιση Επαγγελματικής Ευθύνης σε συγκεκριμένους κλάδους επαγγελματιών, με στόχο την προστασία των πελατών τους από πιθανά λάθη ή παραλείψεις κατά την άσκηση του επαγγέλματός τους.

Οι Ασφαλιστικοί Διαμεσολαβητές είναι υπόχρεοι, κατά την εγγραφή τους στα σχετικά μητρώα και καθ’ όλη τη διάρκεια της δραστηριότητάς τους, να διατηρούν σε ισχύ τέτοιο συμβόλαιο, με τα ελάχιστα όρια κάλυψης να είναι από τα υψηλότερα της αγοράς. Οι Λογιστές και Ελεγκτές, μέλη του Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου, υπόκεινται σε αντίστοιχη υποχρέωση, όπως και οι Δικηγόροι, για τους οποίους η ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης αποτελεί προϋπόθεση για την άδεια άσκησης επαγγέλματος από τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο.

Το ίδιο ισχύει για τους Κτηματομεσίτες, οι οποίοι οφείλουν να καταθέτουν αντίγραφο του ασφαλιστηρίου τους στο αρμόδιο Συμβούλιο Εγγραφής, καθώς και για τους Αρχιτέκτονες, Πολιτικούς Μηχανικούς και Επιμετρητές Ποσοτήτων, μέλη του Επιστημονικού Τεχνικού Επιμελητήρου Κύπρου, για τους οποίους η υποχρέωση αυτή ισχύει τόσο σε επίπεδο εταιρειών όσο και σε επίπεδο φυσικών προσώπων που υπογράφουν μελέτες για σκοπούς έκδοσης πολεοδομικής ή οικοδομικής άδειας.

Τέλος, η υποχρεωτικότητα αυτή επεκτάθηκε τα τελευταία χρόνια και στους επαγγελματίες υγείας που είναι μέλη του Γενικού Συστήματος Υγείας, όπως προσωπικοί και ειδικοί ιατροί, οδοντίατροι, φαρμακοποιοί, νοσηλευτές και άλλα παραϊατρικά επαγγέλματα, με τα όρια κάλυψης να διαφοροποιούνται ανάλογα με την ειδικότητα και το κατά πόσο πρόκειται για φυσικό ή νομικό πρόσωπο.

Ασφάλιση Ιατροφαρμακευτικής Περίθαλψης Ξένων Οικιακών Βοηθών και Εργατών

Μια ακόμη υποχρεωτική ασφάλιση που αφορά ένα μεγάλο μέρος των κυπριακών νοικοκυριών είναι η Ασφάλιση Ιατροφαρμακευτικής Περίθαλψης για ξένους οικιακούς βοηθούς και εργάτες. Η κάλυψη αυτή αποτελεί προϋπόθεση που θέτει το Υπουργείο Εργασίας για τη χορήγηση της άδειας απασχόλησης αλλοδαπού προσωπικού και συνήθως περιλαμβάνει ενδονοσοκομειακή περίθαλψη, με δυνατότητα επέκτασης, έναντι πρόσθετου ασφαλίστρου, και σε εξωνοσοκομειακή φροντίδα.

Γιατί έχει σημασία η υποχρεωτικότητα

Η ύπαρξη νομοθεσίας που επιβάλλει συγκεκριμένες ασφαλίσεις δεν σημαίνει αυτόματα και καθολική εφαρμογή της. Όπως έχει επισημανθεί κατ’ επανάληψη από παράγοντες της αγοράς, απαιτείται συνεχής και αυστηρός έλεγχος από τις αρμόδιες αρχές ώστε οι υποχρεωτικές αυτές καλύψεις να μην παραμένουν απλώς γράμμα του νόμου, αλλά να προσφέρουν πραγματική προστασία σε όσους τη χρειάζονται, είτε πρόκειται για θύμα τροχαίου ατυχήματος, είτε για εργαζόμενο που τραυματίστηκε στον χώρο εργασίας του, είτε για πελάτη επαγγελματία που υπέστη ζημιά από λανθασμένη συμβουλή ή υπηρεσία.