Φάνος Θεοφάνους: «Η εκτίμηση κινδύνου δεν είναι πολυτέλεια, είναι αναγκαία για κάθε επιχείρηση»

Ακολουθήστε μας στο Linkedin και συνδεθείτε με άλλους επαγγελματίες του κλάδου

Κάθε επιχείρηση, ανεξαρτήτως μεγέθους και κλάδου, λειτουργεί κάθε μέρα μέσα σε ένα πλέγμα κινδύνων που συχνά παραμένουν αόρατοι ή αδιάφοροι μέχρι την ώρα που θα συμβεί το απρόοπτο . Φωτιές, εκρήξεις, κλοπές, κυβερνοεπιθέσεις και ακραία καιρικά φαινόμενα δεν είναι απλώς τίτλοι ειδήσεων, είναι πραγματικοί κίνδυνοι που μπορούν να καταστρέψουν επιχειρήσεις που χτίστηκαν με χρόνια κόπου και επενδύσεων.

Το Risk Assessment ή αλλιώς Eκτίμηση Kινδύνου, είναι το εργαλείο που επιτρέπει στις επιχειρήσεις να γνωρίζουν εκ των προτέρων τους κινδύνους τους, να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα και να μειώνουν δραστικά την πιθανότητα να βρεθούν αντιμέτωπες με ανεπανόρθωτες ζημιές. Παρόλα αυτά, στην Κυπριακή αγορά εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται με επιφυλακτικότητα και συχνά να θεωρείται ως επιπλέον κόστος παρά ως αναγκαία επένδυση.

Ο Φάνος Θεοφάνους, Διευθύνων Σύμβουλος της Premier Loss Adjusters and Surveyors, μιλά στο Cyprus Insurance News για όλες τις πτυχές της εκτίμησης κινδύνου: από τη διαδικασία και τα οφέλη της, μέχρι τους κινδύνους που υποτιμώνται συστηματικά και τις συνέπειες που έχει η μη συμμόρφωση με τις συστάσεις της σε ενδεχόμενη ασφαλιστική αποζημίωση.

Μια συνομιλία που αποδεικνύει ότι η πρόληψη δεν είναι πολυτέλεια αλλά αποτελεί βασική προϋπόθεση βιωσιμότητας.

Τι ακριβώς είναι το Risk Assessment και γιατί είναι τόσο κρίσιμο για τις επιχειρήσεις σήμερα; Είναι αναγκαίο για όλες τις επιχειρήσεις και υποστατικά;

Το Risk Assessment είναι η εκτίμηση κινδύνων σε ένα υποστατικό ή σε μία επιχείρηση. Πρακτικά, γίνεται επιθεώρηση του εν λόγω υποστατικού, προσδιορίζονται οι υφιστάμενοι κίνδυνοι, οι κίνδυνοι δηλαδή που διαπιστώνονται επί τόπου και έτσι μπορούμε μέσα από το Risk Assessment να αντιμετωπίσουμε αυτούς τους κινδύνους, να μειώσουμε το επίπεδο επικινδυνότητάς τους και ως αποτέλεσμα να περιορίσουμε την πιθανότητα περιστατικών ζημιάς ή και σωματικής βλάβης.

Είναι αναγκαίο για όλες τις επιχειρήσεις και υποστατικά; Κατά την προσωπική μου άποψη, ναι και για έναν πολύ συγκεκριμένο λόγο: οποιοσδήποτε διατηρεί μια επιχείρηση, μέσα από την εκτίμηση κινδύνου μπορεί να μειώσει τους κινδύνους στους οποίους εκτίθεται και παράλληλα να βρίσκεται σε πιο ασφαλή θέση τόσο απέναντι στον νόμο όσο και απέναντι στους εργαζομένους του.

Αν κοιτάξουμε πρόσφατα περιστατικά στην Κύπρο αλλά και την έκρηξη στο εργοστάσιο της Βιολάντα στην Ελλάδα, πώς θα μπορούσε ένα σωστό risk assessment να είχε αλλάξει την κατάσταση;

Σίγουρα, με την πραγματοποίηση ενός risk assessment, ειδικά στις περιπτώσεις πυρκαγιάς που έχουμε δει και ακούσει τον τελευταίο καιρό στην Κύπρο, θα μπορούσε να μειωθεί ο κίνδυνος εκδήλωσης φωτιάς. Διότι το risk assessment μπορεί να διαπιστώσει το επίπεδο επικινδυνότητας από πυρκαγιά, να καθορίσει τα απαιτούμενα μέτρα που πρέπει να εφαρμοστούν, και έτσι ο κίνδυνος να μειωθεί σημαντικά.

Για παράδειγμα, εάν σε ένα εστιατόριο ξεσπάσει φωτιά λόγω έκρηξης σε κουζίνα, αλλά υπάρχουν τα κατάλληλα μέτρα πυροπροστασίας, όπως αυτόματο σύστημα πυρόσβεσης ή σύστημα ανίχνευσης φωτιάς και καπνού, τότε σίγουρα δεν θα υπάρξει τέτοια επέκταση της πυρκαγιάς και η ζημιά θα περιοριστεί.

Όσον αφορά το θλιβερό περιστατικό στο εργοστάσιο Βιολάντα στην Ελλάδα, εκεί λόγω πράξεων και παραλείψεων δεν εκτιμήθηκε σωστά η εγκατάσταση δεξαμενών προπανίου. Με ένα σωστό risk assessment θα μπορούσε να είχε εκτιμηθεί ο κίνδυνος διαρροής και έτσι να είχαν αποφευχθεί οι απώλειες ζωών στο εν λόγω εργοστάσιο.

Πώς λειτουργεί πρακτικά η διαδικασία; Ποια είναι τα βασικά στάδια ενός risk assessment και τι διάρκεια έχει;

Το risk assessment είναι μια διαδικασία της οποίας το πρώτο στάδιο περιλαμβάνει την επιτόπου επιθεώρηση των εγκαταστάσεων προς αξιολόγηση. Αξιολογούνται και διαπιστώνονται οποιοιδήποτε υφιστάμενοι κίνδυνοι, λαμβάνονται υπόψη τα μέτρα που είναι ήδη σε εφαρμογή και κατηγοριοποιείται η επικινδυνότητα σε επίπεδα χαμηλού, μεσαίου και υψηλού, βάσει αυτών των μέτρων.

Στη συνέχεια γίνεται πρόταση για τα μέτρα που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος, και στο τέλος πραγματοποιείται επαναξιολόγηση του επιπέδου επικινδυνότητας, υπό την υπόθεση εφαρμογής των προτεινόμενων μέτρων. Αυτά αποτελούν τα βασικά στάδια ενός risk assessment.

Φυσικά, η αξιολόγηση γίνεται αναλόγως με την έκταση και το είδος του υποστατικού. Εξετάζονται θέματα πυροπροστασίας, συστήματα συναγερμού κλοπής, ενώ σε μεγάλα κτίρια ελέγχεται και αν υπάρχει σύστημα ελέγχου διαρροών. Η διάρκεια του risk assessment εξαρτάται από το μέγεθος της επιχείρησης ή του υποστατικού που εξετάζεται.

Πώς συνδέεται το risk assessment με την ασφαλιστική κάλυψη; Μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερους όρους ή χαμηλότερα ασφάλιστρα;

Το risk assessment συνδέεται άμεσα με την ασφαλιστική κάλυψη, ειδικά σε περιπτώσεις βιομηχανικών ή εμπορικών κινδύνων. Αν πάρουμε ως παράδειγμα μια ξενοδοχειακή μονάδα: εάν διατηρεί τα κατάλληλα μέτρα πυροπροστασίας ή τα κατάλληλα μέτρα αποτροπής κλοπής, τότε η ασφαλιστική εταιρεία λαμβάνει υπόψη αυτά τα μέτρα και σίγουρα θα προτείνει καλύτερους όρους και χαμηλότερα ασφάλιστρα.

Ποιοι είναι οι πιο υποτιμημένοι κίνδυνοι που συναντάτε στην Κυπριακή αγορά;

Δυστυχώς, στην Κυπριακή αγορά ο κίνδυνος της πυρκαγιάς είναι υποτιμημένος. Παρόλο που έχουμε βιώσει τεράστιες ζημιές, μαζί με απώλειες ζώων και συνανθρώπων μας, εντούτοις μέχρι και σήμερα δεν δίνουμε την κατάλληλη σημασία στον κίνδυνο της φωτιάς.

Κατά την άποψή μου, η φωτιά πρέπει να λαμβάνεται πολύ σοβαρά. Μπορεί να προέλθει είτε από εξωτερικούς χώρους, από πυρκαγιά σε δάσος, από τυχαία φωτιά, από κάποιον που πέταξε τσιγάρο ακόμα και από βραχυκύκλωμα ή έκρηξη. Ο κίνδυνος της φωτιάς δεν αντιμετωπίζεται με την ανάλογη σοβαρότητα που αρμόζει.

Πολλές επιχειρήσεις βλέπουν το risk assessment ως επιπλέον κόστος. Πώς μετράται το όφελος και η απόδοση αυτής της επένδυσης;

Με την πραγματοποίηση ενός risk assessment, κάθε επιχείρηση κατανοεί τους κινδύνους που την περιβάλλουν. Εάν για παράδειγμα υπάρχει αυξημένος κίνδυνος πυρκαγιάς, τότε η επιχείρηση πρέπει να λάβει τα εύλογα μέτρα για τη μείωσή του, φυσικά βάσει των υποδείξεων και του πορίσματος της έκθεσης. Μια επιχείρηση μπορεί να ωφεληθεί στον μέγιστο βαθμό.

Υπάρχουν επιχειρήσεις στην Κύπρο, όπως γνωρίζουμε, που έχουν καταστραφεί ολοσχερώς. Μια ολοσχερής καταστροφή,  μπορείτε να καταλάβετε τι σημαίνει σε οικονομικό επίπεδο για μια επιχείρηση.

Πώς βλέπετε να εξελίσσεται το risk assessment με τις νέες τεχνολογίες και τους αναδυόμενους κινδύνους όπως οι κυβερνοεπιθέσεις και η κλιματική αλλαγή;

Σίγουρα, ο συνδυασμός αυτός, η εξέλιξη των τεχνολογιών, οι κυβερνοεπιθέσεις και η κλιματική αλλαγή, αποτελεί μεγάλη πρόκληση. Η τεχνολογία δεν έχει απλώς μπει καλά στη ζωή μας· πλέον αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της σε κάθε τομέα. Και μαζί με τα οφέλη της έρχονται και οι κίνδυνοι που απορρέουν από αυτήν.

Όλοι αυτοί οι κίνδυνοι, από τις νέες τεχνολογίες, από την κλιματική αλλαγή, από τις κυβερνοεπιθέσεις, πρέπει να αντιμετωπίζονται με προληπτικά μέτρα. Για να μπορέσουν να προσδιοριστούν αυτά τα μέτρα, απαιτείται εκτίμηση κινδύνου. Με λίγα λόγια, ο στόχος είναι να εντοπιστούν τα αδύνατα σημεία και να τα μετατρέψουμε,  στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό, σε σημεία ισχυρής προστασίας.

Μπορείτε να μας περιγράψετε ένα συγκεκριμένο παράδειγμα από την εμπειρία σας, όπου μια επιχείρηση ακολούθησε τις συστάσεις του risk assessment και αυτό την προστάτευσε από σοβαρή ζημιά;

Μέσα από τα χρόνια εμπειρίας έχουμε δει αρκετές τέτοιες περιπτώσεις όπου, μετά από risk assessment που έχουμε πραγματοποιήσει, επιχειρήσεις και εταιρείες έχουν ωφεληθεί σημαντικά.

Συγκεκριμένα, μπορώ να αναφέρω την περίπτωση εργοστασίου που δεν διέθετε αυτόματο σύστημα πυρόσβεσης. Μετά από το πόρισμα της εκτίμησης κινδύνου, εισηγηθήκαμε την τοποθέτησή του. Λίγα χρόνια αργότερα, στο ίδιο εργοστάσιο ξέσπασε φωτιά από αναμμένο τσιγάρο. Λόγω της εγκατάστασης του αυτόματου συστήματος πυρόσβεσης, αυτό λειτούργησε άμεσα, περιόρισε την έκταση της φωτιάς και μέχρι την άφιξη των πυροσβεστικών οχημάτων, η ζημιά είχε περιοριστεί σε λιγότερο από 2.000 ευρώ.

Τι συμβαίνει όταν μια επιχείρηση έχει κάνει risk assessment αλλά δεν ακολουθεί τις συστάσεις; Επηρεάζει αυτό την ασφαλιστική αποζημίωση σε περίπτωση ζημιάς;

Στις περιπτώσεις όπου έχει πραγματοποιηθεί risk assessment, αυτό έχει παραδοθεί στην ασφαλιστική εταιρεία και η ασφαλιστική εταιρεία έχει εκδώσει ασφαλιστήριο συμβόλαιο με συγκεκριμένες εγγυήσεις αναγραφόμενες στον πίνακα του συμβολαίου, τότε εάν η επιχείρηση δεν ακολούθησε τις συστάσεις και δεν συμμορφώθηκε με τις εγγυήσεις αυτές, σε περίπτωση ζημιάς η ασφαλιστική εταιρεία διατηρεί το δικαίωμα να προχωρήσει σε απόρριψη της αίτησης αποζημίωσης.

Για παράδειγμα, εάν μια εγγύηση αφορούσε την τοποθέτηση κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης και συναγερμού και η επιχείρηση δεν το τοποθέτησε, τότε σε περίπτωση κλοπής η ασφαλιστική εταιρεία διατηρεί το δικαίωμα να απορρίψει την αίτηση αποζημίωσης, για τον λόγο ότι ο ασφαλισμένος δεν είχε συμμορφωθεί με την εν λόγω εγγύηση.

Μιλήστε μας λίγο για τη δική σας εταιρεία και τις υπηρεσίες που έχετε όσον αφορά το risk assessment. Ποια είναι η προσέγγισή σας και τι συγκεκριμένα περιλαμβάνει η υπηρεσία σας;

Στην Premier Loss Adjusters and Surveyors προσφέρουμε υπηρεσίες εκτίμησης κινδύνου, τις οποίες θεωρούμε αναπόσπαστο βήμα για την προστασία των επιχειρήσεων. Η διαδικασία ξεκινά με επικοινωνία με τον ενδιαφερόμενο, ακολουθεί επεξήγηση του τι περιλαμβάνει και τι σημαίνει το risk assessment, και στη συνέχεια επιθεωρείται το υποστατικό. Γίνεται καταγραφή, συλλέγουμε τα απαραίτητα δεδομένα από τη συγκεκριμένη επιχείρηση, πραγματοποιείται η μελέτη και η αξιολόγηση των κινδύνων, και τελικά παραδίδουμε μια ολοκληρωμένη έκθεση που περιλαμβάνει τις προτάσεις μας αναφορικά με τους υφιστάμενους κινδύνους.