Κενά στη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση: Τι μπορεί να καλύψει η ιδιωτική ασφάλιση

Ακολουθήστε μας στο Linkedin και συνδεθείτε με άλλους επαγγελματίες του κλάδου

Η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση που προωθείται στην Κύπρο βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου, αυτή τη φορά εξαιτίας των σοβαρών ελλείψεων που εντοπίζει η Ομοσπονδία Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου (ΟΣΑΚ) στο καθεστώς της σύνταξης ανικανότητας. Οι καταγγελίες αφορούν περιπτώσεις όπου πολίτες με μακρόχρονη εργασιακή και ασφαλιστική ιστορία βρίσκονται τελικά απροστάτευτοι, ακριβώς τη στιγμή που τους χρειάζεται περισσότερο.

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τη λειτουργία του κράτους. Αναδεικνύει, έμμεσα αλλά καθαρά, τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η ιδιωτική ασφάλιση σε στιγμές όπου το δημόσιο σύστημα καθυστερεί, δεν επαρκεί ή απλά δεν καλύπτει συγκεκριμένα σενάρια ζωής.

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο τύπου της ΟΣΑΚ, Δημήτρη Λαμπριανίδη, στην Κύπρο «εάν δουλέψεις 20 χρόνια και καταβάλλεις κανονικά τις εισφορές σου στο κράτος αλλά είσαι άνεργος τα τελευταία δύο χρόνια και υποβάλεις αίτημα για σύνταξη ανικανότητας, δεν σε εγκρίνουν». Ο ίδιος τόνισε ότι «το κράτος πρέπει επιτέλους να λειτουργεί με επίκεντρο τον άνθρωπο γιατί, δυστυχώς, λειτουργούμε έχοντας στο επίκεντρο άλλα πράγματα», προσθέτοντας ότι η μεταρρύθμιση «δεν βλέπει τα ζητήματα που απασχολούν τους πολίτες στην πραγματικότητα».

Ένα ακόμη παράδειγμα που ανέφερε αφορά τους γονείς που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την εργασία τους όταν το παιδί τους αντιμετωπίσει σοβαρό πρόβλημα υγείας. Όπως εξήγησε, «και αυτούς τους γονείς τους ξεχνάμε και πρέπει και αυτοί να ενταχθούν με κάποιο τρόπο στη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση».

Λύσεις σε εξέλιξη, αλλά με αργό ρυθμό

Κατά τη συνάντηση της ΟΣΑΚ με τον υπουργό Εργασίας, οι εκπρόσωποι της Ομοσπονδίας ενημερώθηκαν ότι για τη σύνταξη ανικανότητας «θα δοθούν λύσεις οι οποίες όμως θα εφαρμόζονται σταδιακά». Η ΟΣΑΚ, ωστόσο, εμμένει στη θέση ότι «κάποια πράγματα επείγουν και δεν μπορούμε να λέμε ότι θα εφαρμοστούν σταδιακά».

Ξεχωριστό πρόβλημα αποτελούν και οι μεγάλες καθυστερήσεις στην καταβολή οικονομικής βοήθειας προς συνοδούς ασθενών που ταξιδεύουν στο εξωτερικό για ιατρικές υπηρεσίες. Ο κ. Λαμπριανίδης ανέφερε ότι κατά τη συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, «ο Πρόεδρος έδωσε οδηγίες για αλλαγή των διαδικασιών», ενώ πρόσθεσε ότι το αίτημα της ΟΣΑΚ για καταβολή προκαταβολής πριν τη μετάβαση στο εξωτερικό «ο Πρόεδρος το είδε θετικά», καθώς σήμερα η βοήθεια «μπορεί να καταβληθεί μετά από μερικές εβδομάδες ή σε κάποιες περιπτώσεις μετά από μήνες», με αποτέλεσμα οι οικογένειες «να ταλαιπωρούνται και να υποχρεώνονται να δανείζονται για να τα βγάλουν πέρα».

Κλείνοντας τις δηλώσεις του, ο εκπρόσωπος της ΟΣΑΚ σημείωσε ότι πολλοί γονείς, «επειδή πολλές θεραπείες είναι μακροχρόνιες, εγκαταλείπουν την εργασία τους», με αποτέλεσμα η οικογένεια να χάνει «σημαντικό μέρος από τα εισοδήματα της». Όπως κατέληξε, «πρέπει ως κράτος να αρχίσουμε να τολμούμε. Είμαστε εγκλωβισμένοι στη γραφειοκρατία και οι άνθρωποι ταλαιπωρούνται».

Πού μπαίνει η ιδιωτική ασφάλιση

Οι παραπάνω καταγγελίες αναδεικνύουν, ουσιαστικά, τρία σημεία όπου το κρατικό σύστημα αφήνει κενά τα οποία μπορεί να καλύψει η ιδιωτική ασφάλιση.

Το πρώτο αφορά την προστασία εισοδήματος σε περίπτωση μόνιμης ή προσωρινής ανικανότητας για εργασία. Ένα συμβόλαιο ασφάλισης εισοδήματος ή ανικανότητας μπορεί να διασφαλίσει ροή εισοδήματος ανεξάρτητα από τη γραφειοκρατική καθυστέρηση ή απόρριψη κρατικών αιτημάτων, ειδικά σε περιπτώσεις όπου η κρατική σύνταξη ανικανότητας απορρίπτεται λόγω τεχνικών κριτηρίων, όπως η προηγούμενη ανεργία, ανεξάρτητα από το ιστορικό εισφορών.

Το δεύτερο αφορά τους γονείς παιδιών με σοβαρά προβλήματα υγείας. Ένα ασφαλιστήριο ζωής ή ασφάλιση εισοδήματος με κάλυψη σοβαρών ασθενειών μπορεί να προσφέρει οικονομική ανάσα σε οικογένειες που αναγκάζονται να μειώσουν ή να διακόψουν την εργασιακή τους δραστηριότητα για να φροντίσουν το παιδί τους, καλύπτοντας ακριβώς το κενό που η ίδια η ΟΣΑΚ επισημαίνει ότι αγνοείται από τη μεταρρύθμιση.

Το τρίτο αφορά τα έξοδα ιατρικής μετάβασης στο εξωτερικό. Οι καθυστερήσεις στην κρατική οικονομική βοήθεια, που μπορούν να φτάσουν σε μήνες, οδηγούν οικογένειες σε δανεισμό. Ένα πρόγραμμα ασφάλισης υγείας με κάλυψη νοσηλείας ή θεραπείας στο εξωτερικό, ή ακόμη και ένα απλό αποταμιευτικό ασφαλιστικό πλάνο έκτακτης ανάγκης, μπορεί να απορροφήσει αυτό το οικονομικό σοκ χωρίς να χρειαστεί δανεισμός.

Οι καθυστερήσεις και τα κενά που περιγράφει η ΟΣΑΚ δεν αποτελούν απλώς ένα θεσμικό πρόβλημα, είναι μια υπενθύμιση ότι η οικονομική ασφάλεια μιας οικογένειας δεν πρέπει να στηρίζεται αποκλειστικά σε ένα σύστημα που, όπως παραδέχονται οι ίδιοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, κινείται σταδιακά ενώ οι ανάγκες των πολιτών είναι άμεσες.