Ευρωπαϊκές συντάξεις σε σύγκριση: Πού βρίσκεται η Κύπρος και γιατί έχει σημασία η ιδιωτική ασφάλιση

Ακολουθήστε μας στο Linkedin και συνδεθείτε με άλλους επαγγελματίες του κλάδου

Το ηλικιακό όριο συνταξιοδότησης διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με κάποιους πολίτες να αφυπηρετούν στα 45 και άλλους να εργάζονται μέχρι τα 67. Η κανονική ηλικία συνταξιοδότησης στις περισσότερες χώρες της ΕΕ κυμαίνεται από τα 60 έως τα 67 έτη, ωστόσο ορισμένα κράτη εφαρμόζουν χαμηλότερα όρια για συγκεκριμένα επαγγέλματα, ενώ άλλα διαφοροποιούν την ηλικία αφυπηρέτησης μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Στην Κύπρο, η συντάξιμη ηλικία παραμένει στα 65 έτη. Όσοι επιλέξουν να αφυπηρετήσουν νωρίτερα, στο 63ο έτος της ηλικίας τους, βλέπουν τη σύνταξή τους μειωμένη κατά 12%. Το δεδομένο αυτό τοποθετεί την Κύπρο στη μέση περίπου του ευρωπαϊκού φάσματος, χωρίς όμως να εξαλείφει την ανάγκη κάθε πολίτη να εξετάσει σοβαρά το οικονομικό του μέλλον μετά τη σύνταξη.

Πού βρίσκονται τα χαμηλότερα όρια στην Ευρώπη

Σύμφωνα με μελέτη που διενήργησαν οι υπηρεσίες της Βουλής, το χαμηλότερο ηλικιακό όριο συνταξιοδότησης καταγράφεται στην Αυστρία και την Πολωνία, όπου οι γυναίκες μπορούν να αφυπηρετήσουν στα 60 έτη. Στην Ουγγαρία, οι γυναίκες δικαιούνται πλήρη σύνταξη γήρατος ανεξαρτήτως ηλικίας, εφόσον έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 40 έτη επιλεξιμότητας, δηλαδή περίοδο υπηρεσίας σε κερδοσκοπική δραστηριότητα και περίοδο λήψης επιδόματος ανατροφής τέκνων, καθώς και ισοδύναμες περιόδους.

Ιδιαίτερα χαμηλό είναι το όριο πρόωρης συνταξιοδότησης στο Λουξεμβούργο, στα 57 έτη, εφόσον ο ασφαλισμένος έχει συμπληρώσει 480 μήνες υποχρεωτικών εισφορών. Στη Σλοβενία το όριο αφυπηρέτησης είναι τα 60 έτη και στην Ελλάδα τα 62 έτη, με προϋπόθεση τη συμπλήρωση ασφαλιστικής περιόδου 40 ετών. Στην Πορτογαλία, ειδικά επαγγέλματα ταχείας συνταξιοδότησης, όπως οι εργαζόμενοι σε ορυχεία και λατομεία, οι χορευτές κλασικού μπαλέτου και οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, επιτρέπουν αφυπηρέτηση ήδη από την ηλικία των 45 ετών.

Η εικόνα στα υπόλοιπα κράτη μέλη

Στη Γαλλία η ηλικία συνταξιοδότησης έχει οριστεί στα 64 έτη, με σταδιακή εφαρμογή έως το 2030, ενώ στη Γερμανία αυξάνεται σταδιακά από τα 65 στα 67 έτη, διαδικασία που θα ολοκληρωθεί το 2029. Στην Ιταλία η νόμιμη ηλικία είναι τα 67 έτη με απαραίτητη προϋπόθεση 20 έτη εισφορών, ενώ στην Ολλανδία η ηλικία έχει οριστεί στα 67 έτη και αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω το 2028.

Στο Βέλγιο η τυπική ηλικία συνταξιοδότησης αυξήθηκε στα 66 έτη το 2025 και θα φτάσει τα 67 έτη το 2030. Στη Ρουμανία το όριο είναι τα 65 έτη για τους άνδρες και τα 62 έτη για τις γυναίκες, ενώ στην Πολωνία οι γυναίκες αφυπηρετούν στα 60 και οι άνδρες στα 65 έτη. Στη Σουηδία εφαρμόζεται πιο σύνθετο σύστημα με τρία διαφορετικά όρια ηλικίας, από τα 63 έτη για την έναρξη λήψης δημόσιων συνταξιοδοτικών παροχών έως τα 69 έτη, όριο στο οποίο αποδυναμώνεται η τυπική προστασία στον χώρο εργασίας.

Γιατί το θέμα αφορά άμεσα κάθε Κύπριο

Η σύγκριση αυτή των ευρωπαϊκών συστημάτων αναδεικνύει ένα βασικό ζήτημα που αφορά και την Κύπρο: η κρατική σύνταξη, ανεξαρτήτως ηλικιακού ορίου, σπάνια επαρκεί από μόνη της για τη διατήρηση του βιοτικού επιπέδου που είχε ένας εργαζόμενος πριν την αφυπηρέτησή του. Στην κυπριακή περίπτωση, η ποινή του 12% για όσους επιλέξουν πρόωρη αφυπηρέτηση στα 63 έτη καταδεικνύει ξεκάθαρα πόσο σημαντικός είναι ο σωστός οικονομικός σχεδιασμός πολύ πριν την ηλικία συνταξιοδότησης.

Εδώ ακριβώς αναδεικνύεται ο ρόλος της ιδιωτικής ασφάλισης. Ένα συνταξιοδοτικό ή αποταμιευτικό πρόγραμμα ζωής, σχεδιασμένο σε συνεργασία με επαγγελματία ασφαλιστικό σύμβουλο, μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς την κρατική σύνταξη, καλύπτοντας το ενδεχόμενο κενό εισοδήματος. Ιδιαίτερα για όσους επιθυμούν να αφυπηρετήσουν νωρίτερα από τα 65, χωρίς να υποστούν την πλήρη οικονομική επίπτωση της μείωσης, η ύπαρξη ενός ιδιωτικού συνταξιοδοτικού πλάνου μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα.

Η εμπειρία άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπου τα όρια συνταξιοδότησης αυξάνονται σταδιακά λόγω του αυξανόμενου προσδόκιμου ζωής, αποτελεί ένδειξη μιας ευρύτερης τάσης που πιθανότατα θα επηρεάσει και την Κύπρο στο μέλλον. Η έγκαιρη προετοιμασία, μέσα από κατάλληλα ασφαλιστικά και αποταμιευτικά προϊόντα, δεν αποτελεί πολυτέλεια αλλά αναγκαιότητα για όσους επιθυμούν να διασφαλίσουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα μετά τη συνταξιοδότηση, ανεξαρτήτως του πότε αυτή θα επέλθει.