Μια απρόσμενη πίστωση στον τραπεζικό λογαριασμό και ένα τηλεφώνημα από άγνωστο που ζητά την άμεση επιστροφή της μπορεί να αποτελούν την αρχή μιας απόπειρας εξαπάτησης. Ιδιαίτερα αν ο συνομιλητής επιμένει να σταλούν τα χρήματα σε διαφορετικό IBAN, η συναλλαγή χρειάζεται έλεγχο από την τράπεζα.
Ανάρτηση που κυκλοφορεί στα κοινωνικά δίκτυα περιγράφει ένα τέτοιο σενάριο: ένας πολίτης βλέπει στον λογαριασμό του 3.000 ευρώ που δεν περίμενε και, λίγο αργότερα, δέχεται τηλεφώνημα από κάποιον που υποστηρίζει ότι έκανε λάθος μεταφορά. Ο άγνωστος ζητά να του επιστραφεί άμεσα το ποσό, δίνοντας όμως άλλον λογαριασμό.
Η συγκεκριμένη αφήγηση δεν αποτελεί από μόνη της επιβεβαιωμένο περιστατικό ούτε τεκμηριώνει την εμφάνιση μιας νέας απάτης στην Ελλάδα. Αναδεικνύει, ωστόσο, έναν υπαρκτό κίνδυνο: τη χρησιμοποίηση τραπεζικών λογαριασμών τρίτων για τη μεταφορά χρημάτων παράνομης προέλευσης.
Η «επιστροφή» που μπορεί να κρύβει διακίνηση χρημάτων
Η Europol περιγράφει ως «money muling» τη μεταφορά χρημάτων παράνομης προέλευσης μέσω ενδιάμεσων προσώπων και λογαριασμών. Τα ποσά μπορεί να συνδέονται με ηλεκτρονικές απάτες, υποκλοπή στοιχείων ή άλλες εγκληματικές δραστηριότητες.
Στο σενάριο της ανάρτησης, ο παραλήπτης μπορεί να θεωρεί ότι διορθώνει ένα αθώο λάθος. Στην πράξη, όμως, η αποστολή του ποσού σε τρίτο λογαριασμό θα μπορούσε να τον καταστήσει ενδιάμεσο κρίκο στη διαδρομή των χρημάτων, χωρίς να γνωρίζει την πραγματική προέλευση ή τον τελικό αποδέκτη τους.
Η εμφάνιση μιας πίστωσης δεν επιβεβαιώνει ότι αυτός που τηλεφωνεί είναι ο νόμιμος δικαιούχος της. Ούτε η γνώση του ποσού ή άλλων στοιχείων της συναλλαγής αρκεί για να θεωρηθεί ασφαλές το αίτημά του.
Πίεση χρόνου και διαφορετικό IBAN: Τα σημεία που απαιτούν προσοχή
Η επίκληση επείγουσας ανάγκης, η συναισθηματική πίεση και η επιμονή να παρακαμφθεί η τράπεζα πρέπει να προβληματίζουν. Φράσεις όπως «τα χρειάζομαι τώρα» ή «θα καθυστερήσουμε αν μπλέξουμε τις τράπεζες» δεν αποτελούν λόγο για να πραγματοποιηθεί μια ανεξέλεγκτη μεταφορά.
Ακόμη και αν υπάρχει πραγματικό λάθος, η ασφαλής αντιμετώπιση ξεκινά από επικοινωνία με την τράπεζα του παραλήπτη μέσω επίσημου καναλιού. Ενδεικτικά, η Revolut συστήνει στους πελάτες της που λαμβάνουν απρόσμενη μεταφορά από άγνωστο αποστολέα να επικοινωνούν με την υποστήριξή της πριν επιστρέψουν τα χρήματα.
Ο παραλήπτης χρειάζεται:
- Να μην ξοδέψει, αναλάβει ή προωθήσει το επίμαχο ποσό, μέχρι να λάβει οδηγίες από την τράπεζά του.
- Να αναφέρει την άγνωστη πίστωση και το αίτημα επιστροφής, επισημαίνοντας αν του δόθηκε διαφορετικό IBAN.
- Να διατηρήσει τα μηνύματα, τα στοιχεία της συναλλαγής και τις πληροφορίες της επικοινωνίας.
- Να μη γνωστοποιήσει κωδικούς e-banking ή κωδικούς μιας χρήσης και να μην εγκρίνει συναλλαγές κατόπιν οδηγιών του αγνώστου.
Εάν έχει ήδη μεταφέρει χρήματα ή υποψιάζεται ότι εμπλέκεται σε τέτοιο σχήμα, χρειάζεται να ενημερώσει αμέσως την τράπεζά του και την Αστυνομία. Η Europol συστήνει τη διακοπή των μεταφορών και την άμεση αναφορά στις αρμόδιες αρχές όταν υπάρχει υποψία εμπλοκής σε διακίνηση παράνομων χρημάτων.
Η επιστροφή μιας πραγματικά λανθασμένης πίστωσης πρέπει να διευθετείται με την καθοδήγηση της τράπεζας. Η καλή πρόθεση να εξυπηρετηθεί ένας άγνωστος δεν αρκεί για να καταστήσει ασφαλή μια νέα μεταφορά χρημάτων.
