Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (EIOPA) δημοσίευσε στις 19 Νοεμβρίου 2026 την ετήσια έκθεσή της για τις πρόσφατες εξελίξεις στη διασυνοριακή δραστηριότητα των Ιδρυμάτων Παροχής Επαγγελματικών Συντάξεων (IORPs) στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ). Πρόκειται για την έκτη έκδοση της σειράς, με στοιχεία που υπέβαλαν οι εθνικές εποπτικές αρχές για την 31η Δεκεμβρίου 2025.
Η εικόνα που προκύπτει είναι εκείνη μιας σταθερής αγοράς. Στο τέλος του 2025 δραστηριοποιούνταν στον ΕΟΧ 28 διασυνοριακά IORPs, ένα περισσότερο από το προηγούμενο έτος, χάρη στη σύσταση νέου ιδρύματος στην Κύπρο. Ο αριθμός τους παραμένει σχεδόν αμετάβλητος την τελευταία πενταετία και η διασυνοριακή δραστηριότητα συνεχίζει να αντιπροσωπεύει περιορισμένο μέρος του συνολικού τομέα των επαγγελματικών συντάξεων.
Όλα τα ιδρύματα σε οκτώ χώρες, με το Βέλγιο στην κορυφή
Όλα τα διασυνοριακά IORPs εδρεύουν σε οκτώ μόνο κράτη μέλη, τα ίδια με το 2024: Αυστρία, Βέλγιο, Γερμανία, Ιρλανδία, Λιχτενστάιν, Λουξεμβούργο, Κύπρο και Λετονία. Το Λιχτενστάιν είναι η μόνη χώρα της ομάδας που δεν ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το Βέλγιο φιλοξενεί τα 15 από τα 28 ιδρύματα και συγκεντρώνει περίπου το 83% των μελών και περίπου το 90% των περιουσιακών στοιχείων. Οι υπόλοιπες επτά χώρες έχουν από ένα έως τρία ιδρύματα η καθεμία.
Η EIOPA σημειώνει ότι η σύνθεση της ομάδας δεν εξηγείται από το μέγεθος των εγχώριων αγορών επαγγελματικών συντάξεων, αφού αρκετές από τις μεγαλύτερες αγορές της ΕΕ δεν εμφανίζονται καθόλου ως χώρες έδρας. Ρόλο φαίνεται να παίζουν η διαθεσιμότητα πάροχων που μπορούν να διαχειριστούν σχήματα με βάση διαφορετικά εθνικά εργατικά και κοινωνικά δίκαια, καθώς και η εμπειρία της εποπτικής αρχής της χώρας έδρας.
Δεκαεννιά χώρες υποδοχής, με την Τσεχία να προστίθεται
Οι χώρες υποδοχής ανήλθαν σε 19, με την Τσεχία να προστίθεται για πρώτη φορά, αφού ένα βελγικό ίδρυμα ξεκίνησε δραστηριότητα εκεί και στην Ισπανία. Άλλο βελγικό ίδρυμα έπαυσε τις δραστηριότητές του στη Γαλλία, η οποία παραμένει ωστόσο χώρα υποδοχής για άλλα ιδρύματα. Ολοκληρώθηκαν επίσης οι διαδικασίες γνωστοποίησης για δραστηριότητες στη Νορβηγία και την Πορτογαλία, οι οποίες δεν είχαν ξεκινήσει μέχρι την ημερομηνία αναφοράς.
Οι Κάτω Χώρες είναι η συχνότερη χώρα υποδοχής με 10 ιδρύματα, ακολουθούν η Ιρλανδία με εννέα, και η Γερμανία και το Λουξεμβούργο με έξι η καθεμία. Εννέα χώρες υποδοχής εξυπηρετούνται από ένα ή δύο μόνο ιδρύματα. Γερμανία και Ελλάδα ξεχωρίζουν ως οι χώρες στις οποίες δραστηριοποιούνται ιδρύματα από τέσσερις διαφορετικές χώρες έδρας. Η δραστηριότητα δεν προϋποθέτει την ύπαρξη εγχώριων IORPs στη χώρα υποδοχής, όπως δείχνουν η Λιθουανία και η Εσθονία. Αντίστροφα, πέντε διασυνοριακά ιδρύματα, όπως και πέρσι, δεν ασκούν καμία δραστηριότητα στη χώρα έδρας τους, κάτι που κατά την EIOPA απαιτεί ιδιαίτερη εποπτική προσοχή.
Περισσότεροι εργοδότες, αλλά κυρίως μικροί
Οι εργοδότες που έχουν ενταχθεί σε διασυνοριακά IORPs έφτασαν τους 2.871, αυξημένοι κατά 5,3% σε ένα έτος και κατά πάνω από 40% σε τέσσερα χρόνια. Η αύξηση οφείλεται κυρίως στην προσχώρηση εργοδοτών σε βελγικά ιδρύματα πολλαπλών εργοδοτών, των οποίων οι συνδεδεμένοι εργοδότες υπερτριπλασιάστηκαν μεταξύ 2021 και 2025. Το Λιχτενστάιν, με ένα μόνο ίδρυμα, συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό εργοδοτών ανά χώρα έδρας. Στην Αυστρία η μείωση άνω του 50% οφείλεται σε αλλαγή της βάσης αναφοράς και όχι σε απώλεια εργοδοτών.
Η μόλις ελαφρά άνοδος των μελών δείχνει ότι οι εργοδότες που εντάσσονται είναι κατά κανόνα μικροί. Στο Βέλγιο τα μέλη αυξήθηκαν περίπου 20% σε σχέση με το 2021, ενώ τα ενεργά μέλη παρέμειναν ουσιαστικά αμετάβλητα.
Μισά ιδρύματα για πολλούς εργοδότες και ισορροπία ανάμεσα σε DB και DC
Ακριβώς τα μισά διασυνοριακά ιδρύματα, 14 στα 28, εξυπηρετούν πολλούς ασύνδετους εργοδότες. Τα ιδρύματα που προσφέρουν μόνο σχέδια καθορισμένων εισφορών (DC) είναι πλέον ίσα σε αριθμό με εκείνα που προσφέρουν μόνο σχέδια καθορισμένων παροχών (DB), 11 και 11, ενώ έξι προσφέρουν και τα δύο. Το 2024 η αναλογία ήταν 12 προς 10 υπέρ των DB και το 2021 υπερτερούσαν τα DC με 14 ιδρύματα έναντι 9. Η αλλαγή του 2025 εξηγείται από δύο εξελίξεις: ένα βελγικό ίδρυμα που προσέφερε μόνο DB άρχισε να προσφέρει και DC, και το νέο κυπριακό ίδρυμα προσφέρει αποκλειστικά DC.
Σε όγκο, ωστόσο, η αγορά παραμένει κατά κύριο λόγο DB, με το 87,5% των περιουσιακών στοιχείων. Το 2025 τα στοιχεία ενεργητικού των σχεδίων DB μειώθηκαν περίπου 4%, ενώ των σχεδίων DC αυξήθηκαν περίπου 23%, με αποτέλεσμα το μερίδιο των DC να φτάσει το 12,5%, πάνω από δύο ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα από πέρσι. Το μερίδιο αυτό κινείται από το 2020 μεταξύ περίπου 9% και 15%, χωρίς σαφή τάση.
Μέλη, περιουσιακά στοιχεία και κάλυψη
Τα διασυνοριακά IORPs αριθμούσαν περίπου 84.800 μέλη και δικαιούχους, αυξημένους κατά περίπου 1%. Το 46% είναι ενεργά μέλη, το 32% αδρανή (deferred) και το 22% δικαιούχοι συντάξεων. Τα μέλη των βελγικών ιδρυμάτων αυξήθηκαν από περίπου 58.500 το 2021 σε περίπου 70.000 το 2025, ενώ το Λουξεμβούργο και η Ιρλανδία σημείωσαν υποχωρήσεις, με αποτέλεσμα το συνολικό μέγεθος να παραμένει σταθερό. Στο Βέλγιο ο αριθμός των αδρανών μελών αυξάνεται σταθερά και οι δικαιούχοι μειώνονται τα δύο τελευταία χρόνια, στοιχείο που η EIOPA ερμηνεύει ως ωρίμανση της βάσης μελών και όχι ως διεύρυνση της ενεργού συμμετοχής.
Τα συνολικά περιουσιακά στοιχεία ανήλθαν σε περίπου €11,3 δισ., μειωμένα κατά 1,6%, κυρίως λόγω της μεταφοράς μιας διασυνοριακής δραστηριότητας σε ασφαλιστική εταιρεία στο Βέλγιο και λόγω μεταβολών στις αγοραίες αξίες. Οι υποχρεώσεις αυξήθηκαν κατά 1,5% σε περίπου €9,6 δισ. Ο συνολικός δείκτης κάλυψης των σχεδίων DB υποχώρησε από περίπου 125% σε περίπου 121%, παραμένοντας πάνω από το όριο της πλήρους χρηματοδότησης, που τα διασυνοριακά IORPs οφείλουν να διατηρούν διαρκώς. Μόνο ένα ίδρυμα, με έδρα το Λιχτενστάιν, υπόκειται στο άρθρο 15(1) της Οδηγίας IORP II, το οποίο απαιτεί ελάχιστο πλεόνασμα στοιχείων ενεργητικού έναντι των τεχνικών προβλέψεων.
Η δραστηριότητα συγκεντρώνεται σε λίγες διμερείς σχέσεις
Τα ιδρύματα με έδρα το Βέλγιο διαχειρίζονται περίπου το 91% των διασυνοριακών περιουσιακών στοιχείων, και μαζί με το Λιχτενστάιν περίπου το 97%. Στην πλευρά των χωρών υποδοχής, οι Κάτω Χώρες λαμβάνουν περίπου το 55%, η Ιρλανδία περίπου το 20% και η Γερμανία περίπου το 17%. Οι τρεις μεγαλύτερες διμερείς σχέσεις, από το Βέλγιο προς τις Κάτω Χώρες, την Ιρλανδία και τη Γερμανία, αντιπροσωπεύουν περίπου το 85% του συνόλου και οι πέντε μεγαλύτερες περίπου το 95%. Η πλειονότητα των καταγεγραμμένων σχέσεων αφορά ποσά κάτω των €20 εκατ., με αρκετές κάτω του €1 εκατ. Όπως σημειώνει η EIOPA, η παρουσία σε μια χώρα υποδοχής δεν σημαίνει από μόνη της ουσιαστική διασυνοριακή δραστηριότητα.
Το κυπριακό στοιχείο
Η Κύπρος αναδεικνύεται στην έκθεση ως χώρα έδρας δύο διασυνοριακών ιδρυμάτων πολλαπλών εργοδοτών, ενός περισσότερου από το 2024, και τα δύο με δραστηριότητα στην Ελλάδα. Σύμφωνα με το παράρτημα δεδομένων της EIOPA, τα κυπριακά ιδρύματα εξυπηρετούσαν στο τέλος του 2025 συνολικά 19 εργοδότες (17 το 2024) και 1.289 μέλη, εκ των οποίων 1.025 ενεργά και 264 αδρανή. Τα περιουσιακά τους στοιχεία ανήλθαν σε περίπου €47,3 εκατ., από €39,9 εκατ. το 2024. Η Κύπρος εμφανίζεται και ως χώρα υποδοχής στον κατάλογο της έκθεσης, με τρία βελγικά ιδρύματα να δηλώνουν δραστηριότητα στην Κύπρο. Τα ποσά αυτά αντιστοιχούν σε μικρό μέρος του συνόλου των €11,3 δισ. του ΕΟΧ.




























