Η διαδικασία για την ουσιαστική διαπραγμάτευση επί της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης ξεκινά επίσημα, καθώς ο υπουργός Εργασίας Μαρίνος Μουσιούττας παρουσιάζει στους κοινωνικούς εταίρους το νομοσχέδιο στα πλαίσια συνεδρίας του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος. Στις 28 Αυγούστου το σώμα θα συνέλθει εκ νέου, προκειμένου να ακουστούν οι θέσεις των συντεχνιών και των εργοδοτικών οργανώσεων.
Ο Μαρίνος Μουσιούττας έχει ξεκαθαρίσει επανειλημμένως ότι η κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή θα γίνει γύρω στις 20 Σεπτεμβρίου, ανεξάρτητα από το αν επιτευχθεί συναίνεση με τους κοινωνικούς εταίρους. Απαράβατος στόχος της κυβέρνησης παραμένει η υλοποίηση της μεταρρύθμισης από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Τα βλέμματα εστιάζονται σε τέσσερα κρίσιμα ζητήματα, τα οποία αναμένεται να κυριαρχήσουν στις διαπραγματεύσεις.
Αυξήσεις στις συντάξεις: Ποιος κερδίζει και πόσο
Ο υπουργός Εργασίας έχει διευκρινίσει ότι όλοι οι συνταξιούχοι, περίπου 123.000 άτομα, θα δουν αυξήσεις, αποκλείοντας ρητά το ενδεχόμενο μειώσεων για οποιαδήποτε κατηγορία. Το εύρος των αυξήσεων κυμαίνεται από 5% έως 55%, ωστόσο η διαδικασία αυτή θα ολοκληρωθεί σε βάθος πενταετίας. Παράγοντες όπως τα χρόνια εργασίας, το ύψος των εισφορών και η περιοδικότητά τους θα επηρεάσουν το τελικό ύψος της αύξησης για κάθε συνταξιούχο.
Οι συντεχνίες θεωρούν αδιαπραγμάτευτο να μην υπάρχει κανείς συνταξιούχος κάτω από το όριο της φτώχειας, κάτι που, κατά την εκτίμησή τους, δεν επιτυγχάνεται με τις κυβερνητικές προτάσεις. Οι εργοδότες, από την πλευρά τους, αποδέχονται κατ’ αρχήν τις αυξήσεις, αλλά επισημαίνουν ότι δεν πρέπει να συγχέεται η συνταξιοδοτική με την κοινωνική πολιτική. Σε κάθε περίπτωση, οι θέσεις των δύο πλευρών αναμένεται να αποκλίνουν σημαντικά.
Το «πέναλτι» του 12%: Προς οριζόντια μείωση
Το δεύτερο μεγάλο ζήτημα αφορά την αναλογιστική μείωση που επιβάλλεται στους πρόωρα συνταξιοδοτούμενους. Η κυβέρνηση φαίνεται να κατευθύνεται σε πρόταση οριζόντιας μείωσης, με τον Μαρίνο Μουσιούττα να αναφέρει ότι το πέναλτι «θα μειωθεί οριζόντια, αναλόγως του ποσοστού στο οποίο θα καταλήξουμε, είτε στο 7% είτε στο 8%».
Σύμφωνα με τον υπουργό, η αναλογιστική μείωση θα εκλείψει από το 2032, καθώς θα ισχύσει νέα φόρμουλα υπολογισμού. Παράλληλα, όσοι συνεχίσουν να εργάζονται μετά το 65ο έτος θα συνεισφέρουν υποχρεωτικά στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις και θα λαμβάνουν αυξημένη σύνταξη. Και οι συντεχνίες δεν ζητούν άμεση κατάργηση του πέναλτι, όμως αναμένεται σκληρή διαπραγμάτευση τόσο για το τελικό ποσοστό όσο και για το χρονοδιάγραμμα.
Σύνταξη χηρείας ανδρών: Το αίτημα που «κοστίζει» €35 εκατ.
Το τρίτο σημείο αφορά τους περίπου 4.300 άνδρες που κατέστησαν χήροι πριν από την 1η Ιανουαρίου 2018, δηλαδή πριν από την εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας για τη σύνταξη χηρείας. Η κυβέρνηση δεν βλέπει θετικά τη συμπερίληψη της ρύθμισης στο νομοσχέδιο, καθώς, όπως εξήγησε ο Μαρίνος Μουσιούττας, κάτι τέτοιο θα συνεπαγόταν αύξηση του κόστους κατά περίπου €35 εκατ. Ο υπουργός άφησε το θέμα ανοιχτό, δηλώνοντας ότι εφόσον οι κοινωνικοί εταίροι φέρουν πρόταση για αντίστοιχη αύξηση εσόδων, η κυβέρνηση θα εξετάσει το αίτημα.
Ταμεία Προνοίας: Το πιο «καυτό» ζήτημα
Το τέταρτο και ίσως πιο αμφιλεγόμενο σημείο αφορά τον δεύτερο πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος, και συγκεκριμένα το ζήτημα αν οι συνεισφορές στα Ταμεία Προνοίας θα καταστούν υποχρεωτικές ή θα παραμείνουν εθελοντικές. Οι συντεχνίες τάσσονται ανοιχτά υπέρ της υποχρεωτικότητας, ενώ οι εργοδότες αρνούνται κατηγορηματικά να συζητήσουν κάτι τέτοιο.
Η κυβέρνηση εισηγείται συμφωνία πλαίσιο για τον δεύτερο πυλώνα, η οποία θα εφαρμοστεί σε βάθος χρόνου. Η αρμόδια Τεχνική Επιτροπή για τα Ταμεία Προνοίας συνεχίζει τις εργασίες της, με την επόμενη συνεδρία να έχει προγραμματιστεί για την 1η Σεπτεμβρίου. Δεν αποκλείεται, επομένως, η εξέταση του δεύτερου πυλώνα να έχει ολοκληρωθεί εγκαίρως, ώστε τα δύο θέματα να προχωρήσουν παράλληλα και συντονισμένα.
Με το ρολόι να μετρά αντίστροφα και τον υπουργό Εργασίας αποφασισμένο να τηρήσει το χρονοδιάγραμμά του, οι επόμενες εβδομάδες αναμένεται να αποδειχθούν καθοριστικές για το μέλλον του κυπριακού συνταξιοδοτικού συστήματος.
